تعيين كلورين در آب

.  تعيين كلورين

بنا بران تمام نتايج محاسبه شده مربوط به نمونه اب انصاري مينه -2 را در جدول زير جمع بندي مينماييم.

 

جدول (1) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه انصاري مينه 2

 

موقعيت چاه	عمق جاه	pH	TDS gr	NH4^+ mg/L	NO3^- mg/L	NO2^- mg/L	PO4^3-ppm	مكدريت TU
ناحيه دوم انصاري مينه-2	888818 m	7.2	0.034	0.0	10	0.0	0.25	بسيار كم از 5

 

dH	اكسيجن منحل DO	سختي مؤقتي	مس Cu^2+	آهن Fe^3+ mg/100 ml	كلورين (Cl^-)	جامد مجموعي منحل
21.4						عضوي	غير عضوي
	18.66 mg/L	0.44 mg equiv/L		0.12	0.055	0.027 gr	0.007 gr

 

ياد داشت: بايد ياد اورشد كه تعين مقدار مواد مهم براي نمونه هاي بعدي مانند نمونه اب انصاري مينه-2 ، همزمان با ديگر نمونه هاي داده شده درلابراتوارمذكور مورد تحقيق وتجربه قرار گرفته است كه براي جلوگيري از طوالت كلام وازدياد حجم اين اثر ازنوشتن طرز انجام كاروعمليه ها براي هر نمونه بگونه تكراري صرف نظر كرده وتنها مقدارهاي دريافت شده را در يك جدول جمع بندي نموديم.

 

دوم-  تحقيق آب نمونه "چهار سوق" شهر كندهار.

مشخصات:

-         عمق چاه برمه: m  50

-         موقعيت: مركز شهر قديمي شهر كندهار.

-         اهميت: از آب اين چاه برمه تنها براي نوشيدن استفاده ميگردد، كه افراد بيش از 10 ماركيت  تجارتي و 300  دوكاندار از آن استفاده ميكنند.

 

جدول (2) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه چهار سوق

 

موقعيت چاه	عمق چاه	pH	TDS gr	NH4^+ mg/L	NO3^- mg/L	NO2^- mg/L	PO4^3-ppm	مكدريت TU
"چهار سوق" شهر كندهار	m  50	7.64	0.036	0.2	75	0.025	0.25	بسيار كم از 5

 

dH	اكسيجن منحل DO	سختي مؤقتي	مس Cu^2+	آهن Fe^3+ mg/100 ml	كلورين (Cl^-)	جامد مجموعي منحل
						عضوي	غير عضوي
18	20.26 mg/L	0.30 mg equiv/L		0.40	0.366	0.034gr	0.002 gr

سوم -  تحقيق آب نمونه "مير ويس مينه" ناحيه (11)

مشخصات:

-         عمق چاه برمه: m  60

-         موقعيت: مير ويس مينه متصل سرك عموعي كندهار-- هرات

-         اهميت : اين چاه كه توسط يكي از موسسات خيريه حفر گرديده ،تنها براي نوشدن ازان استفاده ميگردد.اين منطقه كه تقريبا 4-5 كيلومتراز مركز شهربطرف غرب موقيت دارد در دامنه تپه ها وسلسله نيمه كوه هاي كهكران قرار داشته وحفرچاه ها دران نسبت سنگي بودن منطقه بسيار مشكل است ،كه حفر بعضي از چاه ها به عمق بيش از 80 متر ميرسد.از اب اين چاه به تعداد بيش از50 فاميل هفت الي نه نفري استفاده ميكنند

 

جدول (3) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه مير ويس مينه

 

موقعيت چاه	عمق چاه	pH	TDS gr	NH4^+ mg/L	NO3^- mg/L	NO2^- mg/L	PO4^3-ppm	مكدريت TU
مير ويس مينه	m  60	7.14	0.096	0.2	40	0.0	0.25	8.7

 

dH	اكسيجن منحل DO	سختي مؤقتي	مس Cu^2+	آهن Fe^3+ mg/100 ml	كلورين (Cl^-)	جامد مجموعي منحل
						عضوي	غير عضوي
82.4	21.33 mg/L	0.40 mg equiv/L		0.40	0.076	0.088gr	0.008 gr

 

 

 

چهارم -  تحقيق آب نمونه "يخ كاريز ولسوالي دند"

مشخصات:

-         عمق چاه برمه: m  40

-         موقعيت : يخ كاريز متصل سرك عموعي شكارپور- ده باغ ولسوالي دند

-         اهميت: اين منطقه نسبت پايين بودن از سطح شهر وزراعتي بودن ،زمناك بوده كه اب چاه هاييكه بيش از 10 متر عمق  داشته باشد براي نوشيدن صحي مناسب است. از اب اين چاه به تعداد بيش از60 فاميل هفت الي نه نفري استفاده ميكنند.

 

جدول (4) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه يخ كاريز ولسوالي دند

 

موقعيت چاه	عمق چاه	pH	TDS gr	NH4^+ mg/L	NO3^- mg/L	NO2^- mg/L	PO4^3-ppm	مكدريت TU
يخ كاريز	m  40	7.75	0.062	0.2	50	0.025	0.5	بسيار كم از 5

 

dH	اكسيجن منحل DO	سختي مؤقتي	مس Cu^2+	آهن Fe^3+ mg/100 ml	كلورين (Cl^-)	جامد مجموعي منحل
						عضوي	غير عضوي
18.4	19.2 mg/L	0.60 mg equiv/L		0.56	1.515	0.039 gr	0.23 gr

 

پنجم-  تحقيق آب نمونه " ناحيه 9"

مشخصات:

-         عمق چاه برمه: m  60

-         موقعيت : جاده عمومي، سرك 60 متره متصل عيد گاه

-         اهميت:  ناحيه نهم شهر كه باصطلاح مردم بنام لوي واله شهرت دارد درشمال شهر موقعيت داشته و توسط كانال لوي وياله از شهر جدا ميگردد وتا كوتل مورچه ادامه دارد، يك منطقه ريگستاني بوده كه عمق بسياري از چاه هاي ان به بيش از 60 الي 80 متر ميرسد اما اب شيرين وخوش مزه دارد. از اب اين چاه به تعداد بيش از70 فاميل پنج الي هفت نفري استفاده ميكنند.

 

جدول (5) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه ناحيه (9)

 

موقعيت چاه	عمق چاه	pH	TDS gr	NH4^+ mg/L	NO3^- mg/L	NO2^- mg/L	PO4^3-ppm	مكدريت  TU
ناحيه 9	60 m	8.22	0.059	0.2	100	0.0	0.25	بسيار كم از 5

 

dH	اكسيجن منحل DO	سختي مؤقتي	مس Cu^2+	آهن Fe^3+ mg/100 ml	كلورين (Cl^-)	جامد مجموعي منحل
						عضوي	غير عضوي
7.8	18.9 mg/L	0.20 mg equiv/L		1	0.074	0.034  gr	0.025  gr

 

 

 

ششم-  تحقيق آب نمونه " قشله جديد"  ناحيه 5

مشخصات:

-         عمق چاه برمه: 50 m 

-         موقعيت : جاده عمومي، كندهار- كابل

-         اهميت: اين منطقه داراي زمين هاي هموار،چمنزارونيزاربوده كه دربين دو جاده عمومي ،كندهار-كابل و كندهار- سپين بهولدك قرار دارد.درين منطقه اكثرا كوچي ها مسكن گزين ميشوند.راديوتلويزيون كندهار،تعدادي ازفابريكه هاي كشمش پاكي نيز در مسير اين محل قرار دارند. از اب اين چاه  روزانه بيش از200 تن كوچي ها ومردم عبور كننده  استفاده ميكنند.

 

جدول (6) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه ناحيه (5)

 

موقعيت چاه	عمق چاه	pH	TDS gr	NH4^+ mg/L	NO3^- mg/L	NO2^- mg/L	PO4^3-ppm	مكدريت  TU
قشله جديد	50 m	7.81	0.061	0.2	75	0.025	0.5	بسيار كم از 5

 

dH	اكسيجن منحل DO	سختي مؤقتي	مس Cu^2+	آهن Fe^3+ mg/100 ml	كلورين (Cl^-)	جامد مجموعي منحل
						عضوي	غير عضوي
19	20 mg/L	0.28 mg equiv/L		0.8	0.115	0.50  gr	0.011  gr

 

هفتم-  تحقيق آب نمونه " شوراندام"  ولسوالي دامان

مشخصات:

-         عمق چاه برمه: 50 m 

-         موقعيت : قريه شوراندام مربوط به ولسوالي دامان.

-         اهميت: اين چاه كه در مركز قريه قراردارد درسالهاي خشكسالي به همكاري مردم محل حفرگرديده كه تنها به منظور اب نوشيدني ازان استفاده ميگردد. اب شفاف،خوش مزه اما كمي مايل به شوري دارد نسبت جبه زار و نيزار بودن  و شوره زار بودن زمين اين محل،اب چاه هاييكه كمتر از 10 متر عمق حفر گرديده باشند براي نوشيدني چندان قابل استفاده نميبا شند. . از اب اين چاه به تعداد بيش از54 فاميل پنج الي هفت نفري استفاده ميكنند.

 

جدول (7) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه (شوراندام)

 

موقعيت چاه	عمق چاه	pH	TDS gr	NH4^+ mg/L	NO3^- mg/L	NO2^- mg/L	PO4^3-ppm	مكدريت  TU
شوراندام	50 m	7.47	0.065	0.2	10	0.0	1.0	بسيار كم از 5

 

dH	اكسيجن منحل DO	سختي مؤقتي	مس Cu^2+	آهن Fe^3+ mg/100 ml	كلورين (Cl^-)	جامد مجموعي منحل
						عضوي	غير عضوي
19.9	19.7 mg/L	0.52 mg equiv/L		0.2	0.115	0.064  gr	0.001  gr

 

 

 

هشتم-  تحقيق آب نمونه " تور كوتل"  ولسوالي تخته پل

مشخصات:

-         عمق چاه برمه: 60 m 

-         موقعيت : قريه تور كوتل

-         اهميت:  اين قريه كه در مسير جاده عمومي كندهار- سپين بهولدك قرار دارد،درحدود 200 تن نفوس داشته وبيشتر حفر چاه ها درين منطقه بمنظور ابياري زمينهاي زراعتي صورت ميگيردكه بنام (باوري) اكثرا ياد ميگردد. از اب اين چاه به تعداد بيش از30 فاميل پنج الي هفت نفري استفاده ميكنند.

 

جدول (8) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه (توركوتل)

 

موقعيت چاه	عمق چاه	pH	TDS gr	NH4^+ mg/L	NO3^- mg/L	NO2^- mg/L	PO4^3-ppm	مكدريت  TU
تور كوتل	60 m	7.88	0.106	0.2	100	0.05	0.5	بسيار كم از 5

 

dH	اكسيجن منحل DO	سختي مؤقتي	مس Cu^2+	آهن Fe^3+ mg/100 ml	كلورين (Cl^-)	جامد مجموعي منحل
						عضوي	غير عضوي
36.4	21.33 mg/L	0.32 mg equiv/L		0.8	0.074	0.098  gr	0.008  gr

نهم-  تحقيق آب نمونه " سرپوزه محبس"

مشخصات:

-         عمق چاه برمه: 45 m 

-         موقعيت :  اين چاه در مسير جاده عمومي كندهار- هرات در بازارك سرپوزه قرار دارد.

-         اهميت: تنها براي نو.شيدن اب صحي حفر گرديده است. اين چاه نسبت موجوديت بازارك شلوغ،نزديك بودن تعمير محبس مركزي ولايت ومراجعين وعبور كنندگان زياد، مورد استفاده وسيع مردم قرار داشته وروزانه تقريبا بيش از 300 تن ازين چاه استفاده ميكنند.

جدول (9) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه (سرپوزه، محبس)

 

موقعيت چاه	عمق چاه	pH	TDS gr	NH4^+ mg/L	NO3^- mg/L	NO2^- mg/L	PO4^3-ppm	مكدريت  TU
سرپوزه	45 m	7.83	0.022	0.2	50	0.025	0.25	بسيار كم از 5

 

dH	اكسيجن منحل DO	سختي مؤقتي	مس Cu^2+	آهن Fe^3+ mg/100 ml	كلورين (Cl^-)	جامد مجموعي منحل
						عضوي	غير عضوي
17.2	19.2 mg/L	0.48 mg equiv/L		1.6	0.097	0.021  gr	0.001  gr

 

 

دهم-  تحقيق آب نمونه " جوي عمومي (لوي وياله)"

مشخصات:

-         عمق جوي: 4 m   با طول بيش از 50 كيلو متر

-         موقعيت : شمال الي شمال شرق و بعداً جنوب الي جنوب غرب شهر كندهار

-         اهميت:  اين نهر كه قبلاً به نام شاه واله (نهر شاهي) ياد ميگرديد امروز به نام لوي وياله ياد گرديده كه از سربند درياي ارغنداب در ساحه باغ عمومي قريه خواجه ملك مربوط به ولسوالي ارغنداب سرچشمه گرفته، از كوتل فيل كوه عبور نموده و بعد از گذشتن از شمال شهر از طريق كوتل شوراندام از درياي ترنك عبور نموده تمام باغ ها و زمين هاي زراعتي خوشاب را كه در شمال ميدان هواي بين المللي كندهار واقع است آبياري مينمايد. و يك قسمت ديگر آن از شرق ميدان مذكور گذشته به سمت جنوب غرب ادامه يافته و تمام فارم زراعتي دولتي ترنك را كه يكي از مشهور ترين فارم هاي زراعتي حوزه كندهار است، كاملاً زير پوشش آبياري قرار ميدهد. نسبت تيره بودن و گل آلود بودن آب آن در تمام فصول سال ،از آن بحيث آب آشاميدني استفاده نميگردد. هزاران جريب زمين و صدها باغ هاي انگورازان سيراب ميگردند بطور يقين ميتوان گفت كه تمام زمين ها و باغ هاي مربوط به شهر،ميدان هوايي ، دامان و خوشاب كندهار،زيرپوشش آبياري اين نهربزرگ قراردارد . البته قابل ياد آوري استكه قبل ازايجاد اين كانال بزرگ ساحات متذكره از طريق آب كاريزها ي زيرزميني،‌ چشمه ها،‌و چاه ها آبياري ميگرديده است كه به مشكل ميتوانست آب مورد ضرورت زراعتي را مرفوع سازد.طول عمومي اين كانال از نقطه آغاز تا انجام به بيش از 50 كيلومترميرسد كه در مسير آن ده ها قلف ( جوي هاي فرعي ) جهب آبياري مناطق مختلف از ان جدا گرديده است.

جدول (10) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب جوي عمومي (لوي وياله)

 

موقعيت جوي	عمق جوي	pH	TDS gr	NH4^+ mg/L	NO3^- mg/L	NO2^- mg/L	PO4^3-ppm	مكدريت  TU
شمال و شمال شرق شهر	3 m	7.6	0.011	0.2	25	0.0	0.5	6.8

 

dH	اكسيجن منحل DO	سختي مؤقتي	مس Cu^2+	آهن Fe^3+ mg/100 ml	كلورين (Cl^-)	جامد مجموعي منحل
						عضوي	غير عضوي
10.3	21.33 mg/L	0.28 mg equiv/L		1.4	0.201	0.007  gr	0.004  gr

 

يازدهم-  تحقيق آب نمونه " درياي (ترنك)"

مشخصات:

-         طول دريا: با بيش از 150 كيلو متر 

-         موقعيت :   شرق و جنوب غرب شهر كندهار

-         اهميت:  اين دريا كه ازسربند هاي ولايت زابل سر چشمه ميگيرد بعد از گذشتن از شهرصفاي ولايت كندهارفاصله هاي بين ميدان هوائي وشهركندهاررابه سمت جنوب غربي طي نموده وبالاخره درمربوطات پنجوائي با درياي ارغنداب يكي شده وبالاخره به درياي هلمند سرازيرميگردد.

-         اين دريا نيزمانند درياي ارغستان هزاران جريب زميني زراعتي را زيرآبياري قرارميدهد. و برآي نوشيدن نيزمناسب وقابل استفاده است اما با نداشتن سربند دايمي عمومأ درفصل تابستان وخزان بسياركم آب داشته و حتي خشك ميباشد..

 

جدول (11) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه درياي (ترنك)

 

موقعيت دريا	طول دريا	pH	TDS gr	NH4^+ mg/L	NO3^- mg/L	NO2^- mg/L	PO4^3-ppm	مكدريت  TU
شرق و جنوب غرب شهر كندهار	150 km	8.3	0.094	0.0	50	0.05	0.5	8.5

 

dH	اكسيجن منحل DO	سختي مؤقتي	مس Cu^2+	آهن Fe^3+ mg/100 ml	كلورين (Cl^-)	جامد مجموعي منحل
						عضوي	غير عضوي
20.4	20.26 mg/L	0.38 mg equiv/L		0.4	0.228	0.038  gr	0.056  gr

دوازدهم-  تحقيق آب نمونه " درياي (ارغستان)"

مشخصات:

-         طول دريا: با بيش از 200 كيلو متر 

-         موقعيت : جنوب شرق و جنوب غرب  شهر كندهار

-         اهميت:  اين دريا ازمربوطات ولايت هاي غزني و ‌زابل سرچشمه گرفته ازولسوالي ارغستان گذشته، وارد جنوب شرق ميدان هوائي كندهارشده و به سمت جنوب غرب ادامه داشته بالاخره به درياي هلمند سرازيرميگردد كه تقريبأ طول بيش از 200 كيلومتررا درين مسيرطي ميكند. اين دريا داراي اهميت حياتي و زراعتي بسيار بوده كه هزاران جريب زمين زراعتي را تحت پوشش آبياري قرارميدهد. با درنظر داشت فصول سال دربهار عموماًً سيلابي ودر تابستان و خزان كم آب و حتي خشك مياشد با درنظرداشت پارامترهاي تجربه شده در جدول نتايج، آب درياي مذكور براي زراعت كاملاً مناسب است وهمچنان از آب اين دريا، مردمي كه در اطراف مسير آن قرار دارند، برعلاوه زراعت در طي سال هاي متمادي براي نوشيدن نيز استفاده كرده و ميكنند.

 

جدول (11) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه درياي (ارغستان)

 

موقعيت دريا	طول دريا	pH	TDS gr	NH4^+ mg/L	NO3^- mg/L	NO2^- mg/L	PO4^3-ppm	مكدريت  TU
جنوب شرق وجنوب غرب شهر كندهار	200 km	8.16	0.091	0.2	25	0.025	0.25	450

 

dH	اكسيجن منحل DO	سختي مؤقتي	مس Cu^2+	آهن Fe^3+ mg/100 ml	كلورين (Cl^-)	جامد مجموعي منحل
						عضوي	غير عضوي
12.4	19.46 mg/L	0.44 mg equiv/L		1.6	0.237	0.023  gr	0.068  gr

 

 

سيزدهم-  تحقيق آب نمونه " درياي (ارغنداب)"

مشخصات:

-         طول دريا: با بيش از 150  كيلو متر 

-         موقعيت : شمال و شمال غرب شهر كندهار  

-         اهميت:  اين دريا كه از سربندهاي زابل و ارزگان سرچشمه گرفته، و در سربند دهله ذخيره ميشود و بعد از سيراب شدن بند مذكور، در مسير حركت خود به طرف غرب، ولسوالي ارغنداب را شمالاً و جنوباً به دو حصه تقسيم ميكند. بعد از طي فاصله الي بيش از 150 كيلو متر ولسوالي هاي  ژري، ارغنداب، ميوند بعد از پيوست با شاخه هاي ترنك بالاخره به درياي بزرگ هلمند سرازير ميگردد. درياي مذكور داراي اهميت مهم حياتي و زراعتي بوده كه باغ هاي وسيع انار و انگور بيش از 6 ولسوالي كندهار را آبياري ميكند. چون آب اين دريا از ذخيره آب باران در بند دهله شاولي كوت سرچشمه ميگيرد، نمك هاي معدني كم داشته، مزه شيرين  و خصوصيات نرم كيمياوي دارد. بر علاوه آبياري زمين هاي زراعتي و باغ ها، مردمي كه در اطراف مسير آن قرار دارند بحيث آب آشاميدني نيز استفاده ميكنند. تقريباً تمام زمين هاي زراعتي غرب و جنوب كندهار را زير پوشش آبياري خويش قرار ميدهد.اين دريا نسبت داشتن ذخيره دهله درتمام فصول سال از اب جاري سيراب ميباشد.

 

 

 

جدول (11) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه درياي (ارغنداب)

 

موقعيت دريا	طول دريا	pH	TDS gr	NH4^+ mg/L	NO3^- mg/L	NO2^- mg/L	PO4^3-ppm	مكدريت  TU
شمال و شمال غرب شهر	km 150	7.68	0.024	0.2	50	0.0	0.25	6.5

 

dH	اكسيجن منحل DO	سختي مؤقتي	مس Cu^2+	آهن Fe^3+ mg/100 ml	كلورين (Cl^-)	جامد مجموعي منحل
						عضوي	غير عضوي
14.6	20.53 mg/L	0.38 mg equiv/L		1.08	0.037	0.012  gr	0.012  gr

 

مناقشه نتايج

از آنجائيكه تحقيق آب هاي آشاميدني حوزه كندهار يك امر مهم ميباشد و با در نظر دات اهميت كلورايد ،  نيتريت، نيترات، pH، سختي و غيره مواد جامد و گازي منحل موجود در آب هاي مناطق ميرويس مينه، انصاري مينه، لوي واله، شوراندام، توركوتل و سه درياي مشهور اين حوزه تحقيق ها و مطالعاتي را انجام داديم. چنانچه براي تحقيق و بررسي اوصاف آب هاي تحت مطالعه ، قبل از همه نورم هاي عددي آب هاي مذكور تحت مطالعه و بررسي قرار گرفت و علاوتاً نتايج بدست آمده با ستندرد هاي بين المللي مقايسه گرديده است.

بطور مثال مقدار ستندرد نيتريت 10mg/L و نيترات 45mg/L ميباشد. همچنان در جدول ذيل مقايسه معيارات كيفي آب صحي در كشورهاي مختلف قرار ذيل نشان داده شده است.

 

جدول (12) مقايسه معيارات كيفي آب صحي در كشور هاي مختلف.

كشور ها	مكدريت	pH	نيتريت(NO2)	فلورايد	سختي كاربونيتي
مؤسسه صحي جهان (WHO)	5	8,5-6,5	10mg/L	1.5mg/L	500mg/L
امريكا	6		10mg/L		250mg/L
ممالك اروپايي	4	6,5-9,5	50mg/L	1.5mg/L
هند	5-10	6,5-8	10mg/L	0.8mg/L	75-115 mg/L

 

مناقشه نتايج حاصله اين تحقيق با در نظر داشت شاخص هاي مورد نظر حسب زير صورت ميگيرد.

 

1.      مقايسه آب نمونه از نگاه TDS، سختي مؤقتي و سختي عمومي dH

 

ارقاميكه از نتيجه تحقيق بدست آمده است نشان ميدهد كه در ساحه انصاري مينه 2 و چهار سوق و يخ كاريز عمق چاه نظر به ساحه ميرويس مينه، شوراندام و تور كوتل كمتر بوده و مقدار TDS سه منطقه اول الذكر (TDS = 0.034, 0.036, 0.062) كمتر است نظر به TDSسه منطقه اخير الذكر        (TDS = 0.096, 0.065, 0.0106). و اگر سختي مؤقتي شان مقايسه شوند معلوم ميگردد كه تمام مناطق مذكور از نظر سختي آب شان چندان از هم فرق ندارند (ارقام بين 0.55-0.32 قرار دارند) يعني تقريباً معادل هم ميباشند. اما از نظر dH معلوم ميشود كه ميرويس مينه داراي بلند ترين (dH = 82) و چهار سوق داراي كمترين (dH = 18) قيمت را دارا ميباشد.

اين موضوع از مردم محل هنگام كالا شويي  و قف كردن صابون بطور شفاهي معلومات گرفته شد كه قف كردن صابون در آب ميرويس مينه خيلي مشكل تر است نظر به قف كردن صابون در آب چهار سوق شهر.

جدول (13) مقايسه آب نمونه از نگاه TDS، سختي مؤقتي و سختي عمومي dH

شماره	مقايسه	TDS gr	dH	سختي مؤقتي mg equiv/L
1	انصاري مينه2	0.034	21.4	0.044
2	يخ كاريز	0.062	18.4	0.60
3	چهار سوق	0.036	18	0.30
4	ميرويس مينه	0.096	82.4	0.40
5	شوراندام	0.065	19.9	0.052
6	توركوتل	0.106	36.4	0.32

 

 

 

 

 

2.      مقايسه نمونه آب ها از نگاه (NO₂)، (NO₃)، (PO₄^3-)

 

ارقاميكه به اساس تعين مقدار (NO₂)، (NO₃)، (PO₄^3-)، در آب نمونه حوزه كندهار بدست آمده است براي واضح ساختن بهتر و بيشتر موضوع آنرا به چهار حصه مختلف حوزه درجه بندي ميكنم:

ارقاميكه به اساس تعين مقدار هاي متذكره در ميرويس مينه در 6 كيلومتري غرب شهر كندهار كه در بيشترين چاه عميق 60 متره بدست آمده است عبارتند از:    NO₃ = 40, PO₄= 0.25, NO₂ = 0

در مركز شهر اين ارقام به ترتيبPO₄ = 0.25,  NO₃ = 75,  NO₂ = 0.025 ميباشد.

در شمال شهر ناحيه 9 كوتل مورچه PO₄ = 0.25,  NO₃ = 100,  NO₂ = 0.0

قشله جديد، شوراندام ولسوالي دامان و تور كوتل كه 7-15 و 27  كيلو متر بطرف جنوب شرق  از شهر فاصله دارند. با داشتن چاه با عمق هاي 50 و 60 متره داراي ارقام زيراند به ترتيب اند:                         بين ارقام 0.0، 10 و 1.0 شوراندام                                                                         بين ارقام 0.05، 100 و 0.5 تور كوتل

پس معلوم ميشود كه بزرگ ترين ارقام را مناطق شمال و جنوب شرق شهر از نظر مقدار NO₃  را دارا است. اما از نظر PO₄ و NO₂ تقريباً معادل هم اند.براي فهميدن بيشتر اين مقايسه را در جدول ذيل ثبت مينماييم.

جدول (14) مقايسه نمونه آب ها از نگاه (NO₂)، (NO₃)، (PO₄^3-)

شماره	مقايسه	NO2 mg/L	NO3 mg/L	PO4 ppm
1	چهار سوق	0.025	75	0.25
2	ميرويس مينه	0.0	40	0.25
3	ناحيه 9 كوتل مورچه	0.0	100	0.25
4	قشله جديد	0.025	75	0.50
5	شوراندام	0.0	10	1.00
6	تور كوتل	0.05	100	0.50

 

 

 

3.      مقايسه آب نمونه دريا ها از نظر اوصاف مهم NO₂, NO₃, Fe, dH, pH

 

قراريكه نتايج تجربه لابراتواري نشان ميدهد بطور مجموع اين هر سه دريا از نظر اكثر مواد جامد منحل و خاصيت هاي ديگر آب تقريباً با هم معادل بوده اند، همه شان نرم داراي سختي پائين اند زيرا هر سه دريا ( هر يك درياي ارغستان، ترنك، و ارغنداب) از آب باران و برف سرچشمه ميگيرند. از نظر pH و مقدار NO₂ كاملاً با هم مساوي گفته ميشوند اما از نشظر مقدار NO₃ دو درياي ارغنداب و ترنك كه نسبتاً جريان آرام دارند با هم مساوي اند(مقدار= 50) ،  اما درياي ارغستان كه عموماً تند و سيلابي است مقدار NO₃ در آن كمتر است(25). سه درياي مذكور از نظر آهن طوري است كه از هم فرق دارند اما از نظر كلورايد تقريباً با هم معادل اند. براي روشن شدن بهتر موضوع ارقام بدست آمده را در جدول ذيل ثبت ميكنيم.

 

جدول (15) مقايسه نمونه آب دريا ها از نگاه (NO₂)، (NO₃)، Fe, dH, pH

شماره	مقايسه	pH	dH	Fe mg/L	NO2 mg/L	NO3 mg/L
1	ارغستان	8.16	12.4	1.6	0.025	25
2	ترنك	8.3	20.4	0.4	0.05	50
3	ارغنداب	7.68	14.6	1.08	0.0	50

 

4.      مقايسه آب چاه هاي مناطق چهارگانه حوزه كندهار از نگاه pH

 

جدول(16) مقايسه آب چاه هاي مناطق چهارگانه حوزه كندهار از نگاه pH  

 

شماره	مقايسه	موقيعيت	pH
1	چهار سوق	مركز شهر	7.64
2	انصاري مينه 2	مركزشهر	7.20
3	سرپوزه محبس	غرب شهر	7.83
4	ميرويس مينه	غرب شهر	7.14
5	ناحيه 9 كوتل مورچه	شمال شهر	8.22
6	قشله جديد	شرق شهر	7.81
7	شوراندام	جنوب شهر	7.47
8	تور كوتل	جنوب شهر	7.88

 

طوريكه از مقايسه جدول فوق معلوم ميگردد كه ساحه شمال و جنوب شهر نسبت به ديگر مناطق داراي بلند ترين مقدار pH ميباشد. غرب شهر داراي كمترين pH و مركز شهر داراي pH اوسط ميباشد.

 

 

5.      مقايسه آب هاي آشاميدني حوزه كندهار از نظر مكدريت (TU)

 

طوريكه ارقام نشان ميدهد اب هاي اكثر مناطق اين حوزه شفاف بوده و داراي مكدريت بسيار كم از 5 (TU < 5) ميباشند. اما مكدريت آب ساحه غربي كمتر از 8.7 (TU < 8.7) و آب جوي عمومي لوي واله كه از درياي ارغنداب سرچشمه گرفته و در تمام فصل سال جاريست داراي TU كمتر از 6.8 ميباشد. آب درياي ترنك داراي TU كمتر از 8.5 ، آب درياي ارغنداب داراي TU كمتر از 6.5 ميباشد. و اما آب درياي ارغستان در وخت نمونه گيري كمي سيلابي بوده است 450 = TU تعيين گرديده است.

 

جدول (17) مقايسه آب هاي آشاميدني حوزه كندهار از نظر مكدريت (TU)

 

شماره	مقايسه	مكدريت
1	چهار سوق	<5
2	انصاري مينه 2	<5
3	سرپوزه محبس	<5
4	ميرويس مينه	<8.7
5	ناحيه 9 كوتل مورچه	<5
6	شوراندام	<5
7	تور كوتل	<5
8	لوي وياله	<6.8
9	درياي ترنك	<8.5
10	درياي ارغنداب	<6.5
11	درياي ارغستان	450

 

نتايج تحقيق

بررسي،تجربه و تحقيقي كه از نمونه هاي آب چاها و درياهاي مناطق مختلف حوزه كندهار از نگاه تعين مقدار مواد مهم نيتريت، نيترات، كلورايد، آهن، سختي كاربوناتي و  غيره كه در جريان تحقيق لابراتواري طوريكه قبلاً در بخش عملي و همچنان بخش مناقشه نتايج از آن تذكر بعمل آمده ، صورت گرفته است، نشان ميدهد كه اين تحقيق آب حوزه مذكور كاملاً ضروري و لازمي بوده است، زيراكه تا كنون درباره اين موضوع درين حوزه بطور لازم نه در مؤسسات  دولتي و نه در مؤسسات غير دولتي، تحقيقاتي صورت نگرفته است. و ما نتايج اين تحقيق را از نظر آب چاه، دريا و آب جوي ترتيب و براي توضيح بهتر و روشنتر موضوع آنرا به جدول ذيل جمع بندي ميكنيم.

جدول (17) نتايج عمومي تحقيق آب هاي آشاميدني حوزه كندهار

 

موقعيت	عمق	pH	NO2 mg/L	NO3 mg/L	PO4 ppm	NH4 mg/L	Fe^++ mg/L	dH	سختي مؤقتي	Cl^-	DO mg/L	TDS gr	جامد مجموعي منحل		مكدريت TU	Cu^++
													عضوي	غيرعضوي
انصاري مينه	18m	7.20	0.0	10	0.25	0.0	0.20	21.4	0.44	0.055	18.66	0.034	0.027	0.007	<5
چهار سوق	50m	7.64	0.025	75	0.25	0.2	0.40	18.0	0.30	0.356	20.26	0.036	0.034	0.002	<5
ميرويس مينه	60m	7.14	0.0	40	0.25	0.2	0.40	82.4	0.40	0.078	21.33	0.096	0.088	0.008	<8.7
يخ كاريز	40m	7.75	0.025	50	0.50	0.2	0.56	18.4	0.60	1.535	19.20	0.062	0.039	0.023	<5
كوتل مورچه	60m	8.22	0.0	100	0.25	0.2	1.00	7.8	0.20	0.074	18.90	0.059	0.034	0.025	<5
قشله جديد	50m	7.81	0.025	75	0.50	0.2	0.80	19.0	0.28	0.115	20.00	0.061	0.500	0.011	<5
شوراندام	50m	7.47	0.0	10	1.00	0.2	0.20	19.9	0.52	0.115	19.70	0.065	0.064	0.001	<5
تور كوتل	60m	7.88	0.05	100	0.50	0.2	0.80	36.4	0.32	0.074	21.33	0.106	0.098	0.008	<5
سرپوزه	45m	7.83	0.025	50	0.25	0.2	1.60	17.2	0.48	0.097	19.20	0.022	0.021	0.001	<5
لوي وياله	-	7.60	0.0	25	0.50	0.2	1.40	10.3	0.28	0.201	21.33	0.011	0.007	0.004	<6.8
درياي ترنك	-	8.30	0.05	50	0.50	0.0	0.40	20.4	0.38	0.228	20.26	0.094	0.038	0.056	<8.5
درياي ارغستان	-	8.16	0.025	25	0.25	0.2	1.60	12.4	0.44	0.237	19.46	0.091	0.023	0.068	450
درياي ارغنداب	-	7.68	0.0	50	0.25	0.2	1.08	14.6	0.38	0.037	20.53	0.026	0.014	0.012	<6.5

پيشنهادات:

با در نظر داشت اينكه آب ماده مهم ، ضروري و حياتي تمام موجودات زنده خصوصاً انسان ها مي باشد، لذا در حفاظت و نگهداشت پاكي و صفائي و صحي بودن آن توجه جدي و لازمي بايد صورت گيرد.

تجمع انسانها در قريه جات خصوصاً شهر ها باعث ميگردد تا بيشترين مقدار آب نوشيدني را بمصرف برسانند، زيرا كه در عصر امروزي پيشرفت سريع علوم و تكنالوژي خود سبب ميگردد كه سهولت هاي زندگي شهري بهتر گرديده و در نتيجه باعث كثافت نفوس شهرها گردد.

اگر گفته شود كه اكثراً مسئول ملوث و كثيف شدن آب در شهر ها به درجه اول خود انسان ها مي باشند، دور از واقعيت نخواهد بود. جاري كردن چاه بدرفت ها، كانال هاي روي زميني و زير زميني، فابريكات مختلف مواد كيمياوي و حتي راديو اكتيفي در رود خانه ها و در نزديك چاه هاي آب آشاميدني، نشانه ديگري است از عدم احساس مسئوليت انسان عصر ماشيني در بدل حفظ و سلامتي آب آشاميدني شهري در صورت عدم درك درست و انساني از اهميت آب، عدم سعي و كوشش در پاك نگهداري آن، باعث ميگردد تا آب مورد استفاده بشري به انواع مواد ضد حيات و صحت انسان و حيوان آلوده گرديده و در نتيجه باعث ايجاد و انتقال امراض ميشود كه باعث ايجاد مشكلات در صحت مردم شهر و حتي اپيديمي هاي خطرناك و كشنده اي ميشود.

متأسفانه كشور عزيز ما در قطار كشورهاي عقب مانده قرار داشته كه %90 مردم آن تعليم و تربيه و سواد لازم ندارند كه اين خود باعث ميگردد تا در  پهلوي عدم آگاهي از اكثر مسايل مهم حياتي از مسايل صحي آب آشاميدني نيز بي اطلاع باشند. مسائل اطلاعات جمعي راديو ها و تلويزيون ها بيشتر به تبليغات سوپر بازار هاي تجارتي داخلي و خارجي ميپردارند تا به تبليغات در عرصه هاي صحت آموزش و اخلاق اجتماعي و اين تأسف انگيز است. از طرف ديگر مردم اكثراً نسبت بيسوادي و بعضاً نسبت نداشتن امكانات نميتوانند درينباره به اطلاعات و معلومات ضروري دست يابند. اگر ما بازار ها، سركها، كوچه هاي شهر كندهار را از نظر جويچه ها، كانالها و پتاو ها (آب جوي استاده) عميقاً مطالعه كنيم در ميابيم كه وضع شهر ما ازين مأمول نهايت رقتبار، كثيف و ملوث به همه انواع آلودگي ها ميباشند. تنظيفات شاروالي اصلاً وجود ندارد. تعداد قابل ملاحظه اي از چاه خانگي و حتي حفر برمه ها نزديك چاه هاي بدرفت، جوي بدرفت (لشتي ها) ، مخازن كثافت موجود بوده و حفر گرديده اند. كه بطور يعقين امكان ملوث شدن آب آشاميدني چاه هاي مذكور موجود است.

ملوث شدن آب هاي آشاميدني نواحي چهار گانه شهر قديمي فعلي كندهار كه پر نفوس ترين بخش شهر را تشكيل ميدهد، نهايت امكان پذير است. يقين كه شهروندان ما اكثراً اين نقيصه را حس كرده و مي پذيرند. اما آب هاي آشاميدني، مناطق شهر نو، لوي وياله، انصاري مينه2، ميرويس مينه، كه دور تر از شهر كهنه مي باشند با حفر برمه چاه هاي جديد از نظر صحي خيلي مناسب تر اند. قريه جات كه از آب روان درياها استفاده ميكردند در نتيجه خشكسالي چند سال متواتر اخير به حفر برمه چاه ها و (باوري ها) پرداخته اند كه نسبت به قبل از آب آشاميدني صحي تري برخوردارند.

با در نظر داشت نكات متذكره فوق براي بهتر شدن وضع صحي آب هاي آشاميدني شهر و حوزه كندهار ميخواهم پيشنهاداتي را قرار ذيل تقديم نمايم:

o       شاروالي به كمك رياست صحت عامه، اطلاعات و فرهنگ،  و معارف ولايت كندهار از طريق وسايل اطلاعات جمعي از قبيل راديو تلويزون، پوستر ها، مجله هاي مخصوص، و صنوف درسي شاگردان، بزبان بسيار ساده و عام فهم، راجع به ارزش اهميت و نگهداري و رول حياتي آب صحي آشاميدني پيوسته تبليغات خويش را ارائه و ادامه دهند.

o       در تمام نقاط نواحي چهار گانه شهر قديمي شبكه نلدواني شهري را فعال، بازسازي گرديده و آب پاك آشاميدني را به باشنده گان آن محلات برسانند.

o       چاه هائيكه از طرف بعضي مؤسسات به اصطلاح خيريه در نقاط مختلف شهر حفر گرديده، يك تعداد قابل ملاحظه موجود است كه در نزديكي چاه هاي بدرفت حفر گرديده، ويا بعداً نزديكي آن بلند منزلها ساخته شده، بنابر غير صحي بودن آب آنها، بايد اين چاه ها مسدود و پر ساخته شوند تا از آن استفاده نگردند.

o       از بلند منزلها كه اكثراً خلاف لوايح و مقررات شاوروالي خود سرانه در نواحي چهارگانه شهر قديمي صورت ميگيرد جداً جلوگيري شود، زيراكه با اعمار اين بلند منزل هاي خود سرانه تمام آب روهاي چاه ها، جويچه ها، پتاو هاي قدمي شهر، همه شان مسدود گرديده است كه باعث ايجاد مشكلات زيادي را خصوصاً در فصول باراني و سيلابي براي شهروندان ايجاد كرده و ميكند. از طرف ديگر چون اكثر اين لند منزل ها غير فني بدرفت هاي زير زميني را ايجاد نموده اند كه راه بيرون رفت نداشته و باعث ملوث شدن آب چاه ها ميگردند.

o       بنابر خشك سالي ها سطح آب هاي زير زميني پائين رفته و اكثرا چاه هاي كم عمق قبلي از استفاده باز مانده اس و مردم براي حل مشكل چاه هاي برمه به عمق متوسط استفاده بعمل آورده است و از چاه هاي قبلي بعضاً بحيث چاه هاي بدرفت استفاده مي نمايند كه بنابر اين عمل امكان ملوث شدن آب هاي زير زميني زياد تر متصور است. بناء از طريق وسايل اطلاعات جمعي و پروگرام هاي تبليغي رياست صحت عامه، شاروالي و معارف موضوع بايد مورد دقت قرار گيرد. و در ضمن تهيه چاه هاي بدرفت توسط اشخاص مسلكي طبق مقررات تعين شده صورت گيرد.

o       در صورتيكه آب توسط دولچه كشيده ميشود، لازم است كه دست ها را با صابون شسته، آب كشيده شود. زيرا كه اگر كدام مكروب ها به چاه انتقال يابد درينصورت شايد مكروب ها زياتر شوند و به انسان ها ضرر برسانند.

o       اگر بعد از باران سطح آب چاه بلند شد، آب اينچنين چاه مشكوك است و بايد نمونه آن مورد آزمايش قرار گيرد زيرا امكان دارد تا درين چاه آب باران نفوذ كرده باشد.

o       موقعيت چاه آب آشاميدني بايد اقلاً 15-20 متر دور از بدرفت، چاه بدرفت و يا جويچه بدرفت باشد و سرپوش چاه ها بايد محكم باشد.

o       رياست آبرساني آب و برق بكمك شاروالي بايد لابراتوار هاي كيمياوي آب كه به وسايل جديد تجزيه و معيارات مربوطه آن، مجهز باشند ايجاد نمايد.

o       نمونه آب چاه بايد در وقت ضرورت از نگاه باكتريو لوژي و تعيين نايتريت ها معاينه گردد تا از انتشار باكتري ها و ملوث شدن آن با فضلات حيواني اطمينان اطمينان حاصل گردد.

مآخذ (References)

 

 

    نام كتاب              مؤلف              سال چاپ

 

1.     كيمياي عمومي (1)                       پوهاند دوكتور محمد ظفر "همكار "                    1367

و عبدالله "مستمندي "

 

2.    شيمي عمومي (جلد اول)           مـستـر تـون، اســــــلاونـيـسكي                       1368

  ترجمۀ از منصور "كيانپورزاده"

 

3.     آب هاي زير زميني                             تـــرومـــب فـــيـــلـــكـــس                         1381

  ترجمۀ از حقيقت " رضا "

 

4.     اصول تصفيه آب                      مـــحـــمـــد چـــالـــكـــش                                      1381

5.     كيمياي تحليلي مقداري           پوهاند دوكتور محمد ظفر "همكار"                     1372

6.     كيمياي تحليلي توصيفي         پوهاند دوكتور محمد ظفر "همكار"                     1364

 

 

2تحقیق اب

تحقيق نمونه اب محلات مختلف حوزه كندهار

 

 

اول-  تحقيق آب نمونه "انصار مينه 2" مربوط ناحيه دوم شهر كندهار.

مشخصات:

-         عمق چاه برمه: 18m   

-         موقعيت: سرك اول ديچكني، متصل سرك عمومي ده باغ دند.

-         اهميت: از آب اين چاه برمه تنها براي نوشيدن استفاده ميگردد، كه بيش از 30 فاميل از آن استفاده ميكنند.

 

اهداف:

1.  تعيين pH :

pH محيط آب نمونه را توسط pH متر كه در دسترس ما قرار داشت، تعيين گرديد. طوريكه اولاً pH متر را به صفر عيار ساخته و بعداً داخل آب نموديم، عددي كه توسط آله مذكور ظاهر ميگرديد، يادداشت مينموديم و اين عبارت از همان عدديست كه pH  محيط همان آب نمونه و يا محلول را نشان ميدهد. كه در نتيجه  pH = 7.2     (از آب نمونه)  بدست آمد.

 

2.  تعيين مقدار جامد مجموعي منحل (TDS):

مجموع مواد جامد منحل عبارت  از مجموع غلظت همه آيون هاي موجود در آب ميباشد. اگر غلظت آيون ها بر حسب معادل كاربناتي باشند، غلظت آيون هاي مختلف را ميتوان با هم جمع كرد و مجموع را با TDS بيان كرد.  TDS  آب هاي مختلف بر حسب ppm  قرار ذيل است:

آب دريا (TDS = 40000)،     آبهاي شور(TDS = 10000)،     مطلوب آشاميدني(TDS = 500)،        مطلوب صنعتي(TDS = 100)،     مجاز آشاميدني(TDS = 1000).

در تحقيق آب نمونه مذكور مقدار جامد مجموعي منحل قرار عمليه ذيل بدست آمد:

طرز انجام كار:

o       مقدار 50 ملي ليتر آب مورد تجربه را در يك پورسيلان كاشي (كه قبلاً خشك وزن شده است.) انداخته و آنرا تبخير مينماييم.

o       بعد از تبخير پرسيلان را دوباره وزن ميكنيم. در اثر دوباره وزن كردن، وزن جامد مجموعي منحل  دريافت ميگردد.(مواد جامد عضوي و غير عضوي)

o       عمليه تكليس (قوغ كردن) دوباره پرسيلان را براي نيم ساعت حرارت ميدهيم تا مواد عضوي آن سوخته و ماده غير عضوي آن باقي ميماند

o       پرسيلان را بعد از تكلسيس در ديسيكاتور قرار داده تا سرد شود و بعد از سرد شدن آنرا باز ديگر وزن ميكنيم، كه درين صورت وزن ماده جامد غير عضوي بدست ميآيد.

يعني                  وزن پرسيلان خشك   =   86.579 گرام

وزن پرسيلان بعد از تبخير   =   86.613 گرام

وزن جامد غير عضوي بعد از وزن كردن دوباره پرسيلان   =   0.007 گرام

بنا برآن              مقدار جامد مجموعي منحل   86.613 – 86.579 = 0.034 gr

مقدار جامد عضوي 0.034 – 0.007 = 0.007 gr          

 

3.  تعيين مقدار امونيم (NH₄⁺):

براي اين منظور از معيار نسلير استفاده كرديم، طوريكه چند قطره محلول مذكور را در 5ml آب نمونه انداختيم بعد از هفت دقيقه انتظار آنرا با سكيل رنگ ها(Colour Scale) مقايسه نموديم كه در نتيجه مقدار (0.0) امونيم با سكيل مذكو ر (Colour Scale) مطابقت كرد.

كه در نتيجه:

مقدار امونيم در آب نمونه = mg/L  0.0

4.  تعيين مقدارنيترات ( ^-Nitrat, NO_{3 -}):

براي اين منظور عمليه را بطريق ذيل انجام داديم:

طرز انجام كار:   اولاً در يك تستيوب كه با آب مقطر شستشو گرديده است به اندازه 5ml  آب نمونه را گرفته و بالاي آن معرف Reagent-1   را (Nitrat-Test) به اندازه يك قاشق ميكرو (MicroSpoon) كه داخل بوتل مذكور وجود داشت، بالاي آب مورد تحقيق انداخته و آنرا شور داده، و رنگ آن معلوم ميگردد. كه در اثر رنگ دريافت شده رنگ آن با رنگ معياريكه قبلاً تعيين گرديده، تطبيق مينماييم. كه در نتيجه نمونه آب متذكره با مقدار 10mg/L    نيترات در آب مذكور مطابقت داشت. بدينترتيب مقدار ماده غير عضوي مذكور در آب نمونه تعين گرديد ( 10 mg/L ).

o   First of all we Filled tubes with 5ml water Sample.

o   Then added 5 drops of Reagent-1 to inner tube and mixed.

o   After that we added 1 level microspoon Reagent-2 to inner tube.

o   We Shaked inner tube.

o   We Stayed 1 minute and after that compared with the colour scale.

 

 

5.  تعيين مقدارنيتريت ( ^-Nitrite, NO₂):

براي اين منظور عمليه را بطريق ذيل انجام داديم:

طرز انجام كار:   اولاً در يك تستيوب كه با آب مقطر شستشو گرديده است به اندازه 5ml  آب نمونه را گرفته و بالاي آن معرف Reagent-2   را (Nitrite-Test) به اندازه يك قاشق ميكرو (microspoon) كه داخل بوتل مذكور وجود داشت، بالاي آب مورد تحقيق انداخته و آنرا شور داده، و رنگ آن معلوم ميگردد. كه در اثر رنگ دريافت شده رنگ آن با رنگ معياريكه قبلاً تعيين گرديده، تطبيق مينماييم. كه در نتيجه نمونه آب متذكره با مقدار 0.0 mg/L    نيترات در آب مذكور مطابقت داشت. بدينترتيب مقدار ماده غير عضوي مذكور در آب نمونه تعين گرديد ( 0.0 mg/L ).

o   First of all we Filled tubes with 5ml water Sample.

o   Then added 5 drops of Reagent-2 to inner tube and mixed.

o   After that we added 1 level microspoon Reagent-2 to inner tube.

o   We Shaked inner tube.

o   We Stayed 1 minute and after that compared with the colour scale.

 

 

6. تعيين مقدار فاسفيت (^-3PO₄)  به [ mg/L (ppm)  PO₄^3-]  :

مقدار 5ml اب نمونه را در تستيوب انداخته بعداً 5 قطره محلول Reagent-1   را بالاي آن علاوه كرديم، بعداً يك قاشق microspoon   از Reagent-2  را بالاي آن علاوه نموديم ،  بعد از دو دقيقه انتظار رنگ آنرا مقايسه كرديم ، كه در نتيجه به عدد 0.25  مطابقت نمود،  يعني در نمونه آب متذكره مقدار[0.25 mg/L(ppm)  PO₄^-3 ]    موجود بوده است.

 

 

7.  تعيين مكدريت (غير شفافيت) (Turbidity):

براي تعيين مكدريت اولاً آب نمونه دست داشته را در آله توربيد يمتر علاوه مينماييم تا زمانيكه، حلقه سياه نشاني شده كه در قاعده توربيد يمتر موجود است، اشكار گردد. زمانيكه به آخرين قطره، حلقه معلوم نگرديد ارقام را كه در توربيد يمتر درج است يادداشت مينماييم. بدينترتيب ميتوانيم از روي همين ارقام مكدريت آب نمونه را دريافت كنيم.  مثلاً  آب نمونه متذكره فوق بسيار كمتر از 5 TU    نشان داد.

8.  تعيين سختي مجموعي(dH) :

براي اين منظور مقدار 5ml آب نمونه را گرفته توسط كيت مكمل كه براي تجزيه آب در دسترس قرار داشت سختي مجموعي آب نمونه تعيين ميگرديد. يعني در قدم اول 5 ml   اب نمونه را گرفته بالاي آن عمليه تتريشن را انجام داده كه درينصورت مقدار Reagent   مصرف شده وdH    نشاني ميگردد. بطور مثال در 5 ml  نمونه آب انصاري مينه 2  4 ml/mol    Reagent   مصرف شده كه dH  آن مطابقت ميكرد به 21.4

 

9.  تعيين اكسيجن منحل (Dissolved Oxygen) (DO):

اوكيجن منحل به سرعت در تيوب ها و بايلر ها باعث ايجاد حفره ها و تخريبات ميگردد. بنا بر آن تعين آن يكي از وظايف مهم كساني اند كه در مورد تجزيه و تحقيق آب هاي آشاميدني، خصوصاً شبكه هاي شهري و آبرساني و كار دارند.

جمع آوري نمونه:  در اثناء گرفتن و جمع كردن نمونه از نل ها ابتدأ شير دهن را باز نموده و بآن توسط نل رابري وصل كنيد. بايد تمام آب كه از شير دهن جاري است به داخل بوتل نمونه آب لبريز گرديده و حداقل ده دقيقه به اندازه 1-2 ليتر آب در هر دقيقه از بوتل مذكور بيرون بريزد. دفعتاً سر بوتل را محكم نموده و كوشش كنيد كه حتي يك پوقانه هوا هم در آن موجود نباشد. در صورتيكه نمونه گرم باشد، بايد در هواي اتاق سرد ساخته شود.

طرز انجام كار (Procedure):

آب نمونه را تا لبريز شدن فلاسك علاوه كرديم تا O₂ هواي موجود در داخل بوتل خارج گردد. بعداً توسط تيزاب گوگرد غليظ (H₂SO₄) محلول مذكور را تيزابي ساختيم و بعداً پتاشيم پرمنگنات 0.2 N را علاوه كرديم و بوتل را خوب تكان داديم.

براي اينكه رنگ آن ثابت بماند براي مدت 20 دقيقه مانديم. بعد آز آن توسط پتاشيم اكسالات 2.17 N   مقدار اضافي پرمنگنات محلول را از بين برديم.

• در بوتل هاي نمونه آب تمام معيارات را توسط پيپت (Pipette) كه در محلول نمونه داخل كرده شده، علاوه كرده و سر بوتل  را محكم كنيد. ابتدأ NO₂^- ، S^-2 ، SO₃^-2   مواد عضوي و مركبات فيروس (Fe⁺²) را اكسيديشن كرده و 0.7 ml   تيزاب گوگرد غليظ  و 1ml   محلول پتاسيم پرمنگنات (كه داراي 0.2 N  و مساوي به 6.32 گرام في ليتر است.) را به آن علاوه نماييد. سر بوتل را بسته نموده و آنرا تكان داده و معكوس نماييد تا مخلوط گردد (چندين بار). در صورتيكه يكمقدار اضافي  KMnO₄ در آن بمشاهده نرسد بعد از بيست دقيقه دوباره با آن 1 ml   محلولKMnO₄    بيافزائيد. اگر هنوز اين مقدار كافي نبود يكمقدار ديگر را باز هم علاوه كنيد. البته استعمال محلول غليظ تر از آن نيز مجاز است. بعد از آنكه رنگ پوتاشيم پرمنگنات براي بيست دقيقه باقي ماند، مقدار اضافي آنرا توسط تقريباً  2.17 N محلول پتاشيم اكسالات از بين ببريد. پتاسيم اكسالات را از حل نمودن 20 گرام پتاسيم اكسالات خالص كيمياوي (K₂C₂ * H₂O) در آب تهيه نموده و بعد از حل مكمل آن حجم آنرا به يك ليتر برسانيد.
• قدم بعدي آن عبارت از جذب سريع اوكسيجن منحل توسط Mn(OH)₂   ميباشد. براي اين مطلب محلول فلتر شده MnO₄   كه داراي 480 گرام (MnSO₄ * 4H₂O) و يا 400 گرام (MnSO₄ * 2H₂O) كه در يك ليتر است تهيه گردد. همچنان محلول پتاشيم آيودايد(KI) الكالي شده را توسط حل نمودن 700 گرام KOH   و 150 گرام پتاشيم آيودايد بعد از سرد كردن و رقيق شدن در يك ليتر آب حل كنيد. يك ملي ليتر محلول MnSO4 و 5 ملي ليتر محلول KI   الكالي شده را به نمونه مورد تحقيق علاوه نموده و خوب مخلوط كنيد. منگانوس هايدرواكسايد رسوب نموده و بعد از زماني تة نشين ميگردد. بعد از آنكه رسوب تة نشين شد 1 ml    تيزاب غليظ گوگرد را بآن افزوده و با دادن تكان ها مخلوط نماييد.

اكسيجن منحل ،  آيودين را از پوتاشيم آيودايد آزاد مي سازد. بعد از علاوه نمودن تبزاب سر بوتل را محكم ساخته كه درين مرحله  تغيرات بعدي صورت نميگيرد. و بقيه تجربه را ميتوان بعد از چند ساعت در لابراتوار انجام داد.

200 ml محلول حاوي بوتل را به يك فلاسك مخروطي 500ml  ملي ليتره  انتقال داده و توسط     0.025 N   محلول سوديم تيو سلفيت تيتريشن نموديم. 0.5 ml   محلول % 0.5  نشايسته را بعد ازآنكه رنگ آيودين تقريباً به حال زايل شدن باشد، علاوه كرديم و بعداً عمليه تيتريشن را الي ناپديد شدن  رنگ آبي ادامه داديم.

                                                                            10⁶

ml  Na₂S₂O₃  × N  Na₂S₂O₃  × 0.008  ×                                  =  ppm DO (1-9-1)

                                                 حجم نمونه بر ملي ليتر

 

 

با استفاده از 0.025 N  محلو ل سوديم تيو سلفيت و تيتريشن 200 ml   محلول نمونه خواهيم داشت.

1ml Na₂S₂O₃ = 1ppm(Per Part million مقدار حصه هاي اكسيجن منحل در يك مليون حصه آن) (DO)

 

                        ml Na₂S₂O₃  × N Na₂S₂O₃ × 8000

DO₂/L  =                                                                         =  mg/L DO₂         (1-9-2)

حجم نمونه بر ملي ليتر

محاسبه:

مقدار اكسيجن منحل در آب نمونه مذكور قرار ذيل محاسبه ميگردد.

-         بخاطر بيرنگ شدن KMnO₄  از K₂C₂O₄  استفاده شد و 10 ml مصرف گرديد.

-         بخاطر زايل كردن رنگ آيودين در تيتريشن توسط سوديم تيو سلفيت (Na₂S₂O₃ ) به اندازه 7ml Na₂S₂O₃   مصرف شد و محلو ل بيرنگ گرديد.

ml Na₂S₂O₃  = 7                                                                                            داريم كه:

N Na₂S₂O₃   = 0.025

حجم نمونه آب مورد تحقيق مذكور  = 75ml

اكنون قيمت هاي دريافت شده را به يكي از فارمول هاي فوق وضع كرده، محاسبه ميكنيم.

 

                10⁶

7ml  × 0.025 N  × 0.008 ×                                   =  18.66 mg/L DO₂

                                                  75ml          

 

اگر از طريق فارمول(1-9-2) قيمت هاي داده شده را محاسبه كنيم عين قيمت فوق (18.66 mg/L) بدست مي آيد. يعني

 

7ml  × 0.025 N × 8000

DO₂/L  =                                                         =  18.66 mg/L DO₂

75ml

 

10. تعيين سختي موقتي:

براي اين مقصد از آب مورد تجربه يك حجم معين در مجاورت انديكاتور ميتايل اورنج با تيزاب نمك براي تشكيل تعامل ذيل تيتريشن ميگردد.

Ca(HCO₃)₂ + 2HCl               CaCl₂ + 2H₂O + CO₂           (1-10-1)

Mg(HCO₃)₂ + 2HCl              MgCl₂ + 2H₂O + CO₂

طرز انجام كار (Procedure):

توسط يك پيپت 50  ملي ليتره به اندازه 100 يا 200 ملي ليتر از آب نمونه مورد تجربه در بين يك    ايرلن ماير 250-300 ملي ليتره گرفته شده، بعد از علاوه كردن 4-3 قطره انديكاتور ميتايل اورنج با يك محلول عيار شده تيزاب نمك تا وقتيكه رنگ مخلوط از زردي به سطخي تبديل شود تيتريشن صور ميگيرفت. سپس عين عمليه براي عمان يك مقدار 2 يا 3 مرتبه ديگر تكرار ميگرديد كه اوسط مقدار مصرف شده تيزاب در محاسبه مدار اعتبار گرديده است.

بطور مثال آله تيتريشن 50 ملي ليتره موجود بود كه ما انديكاتور ميتايل اورنج را بالاي هر كدام از 25 ملي ليتر آب نمونه انداخته، و آنرا تيتريشن كرديم.

ذريعه محلول 0.1N HCl ادامه داديم تا زمانيكه رنگ آن از زردي به سرخي تبديل شد (تيزاب انداخته و شور داديم) كه در نتيجه 1.5 ملي ليتر تيزاب HCl مصرف شد و رنگ آن به گلابي تبديل شد.

كه براي آب نمونه مذكور 1.1 ملي ليتر تيزاب 0.1N HCl مصرف شد.

محاسبه:

ما در تيتريشن از آب مورد تحقيق هر دفعه 25 ملي ليتر  گرفته و عمليه سه مرتبه تكرار گرديد و اوسط مقدار مصرف شده تيزاب نمك 1.1 ملي ليتر بوده و مقدار آن 0.1N مي باشد.

معلومات بالا در تيتريشن 25 ملي ليتر آب مورد معاينه مساوي است با :

 

        1000 × 0.1

X =                      =  4ml

               25

 

25 ml      ----------   0.1 N

1000 ml  ----------      X

 

پس:  1.1 * 4 = 4.4 ml تيزاب ضرورت است.

 از جانب ديگر 25 ملي ليتر از محلول تيزاب نمك محتوي 0.1 – معادل – گرام –HCl بوده البته كه در يك ملي ليتر آن 0.1 معادل ملي گرام HCl موجود است. يعني براي تيتريشن Mg(HCO₃)₂  و Ca(HCO₃)₂  موجود در 25 ملي ليتر آب نمونه به  0.1x 4.4=0.44  معادل ملي گرام HCl ضرورت است.

مقدار مذكور مطابقت به تعداد مجموعي – معادل – ملي گرام نمك هاي كلسيم و مگنيزيم در في ليتر مينمايد. بدينترتيب در آب مورد بحث سختي كاربونيت عبارت مي باشد از:

(mg. eguiv/L) ملي گرام در في ليتر  - معادل   0.1x 4.4 = 0.44

 

 

 

12.  تعين مقدار اهن (Fe²⁺)

 محلول ستندرد نمک فریک: مقدار 0.866 گرام  NH₄Fe(SO₄)₂.12H₂O خالص کیمیاوی را در آب مقطر حل نموده و با 5ملی لیتر تیزاب گوگرد (  H₂SO₄ ) غلیظ (  Sp=1.84   ) تیزابی ساختیم بعدأ محلول را توسط آب مقطر تا یک لیتر رقیق نمودیم .این محلول دارای0.1 ملی گرام آهن دریک ملی لیتر میباشد.

تعین آهن به میتود تتریشن کلرومتریکی :  محلول نا معلوم نمک فریک را که حاوی 0.04ـ تا0.02 ملی گرام Fe³⁺ است در فلاسک 100 ملی لیتره ریخته و آنرا تا قسمت نشانی شده فلاسک توسط آب مقطر نموده و خوب مخلوط کردیم .

10 ملی لیتر این محلول ستندرد متذکره را به احتیاط توسط `پيپت ( pipette  ) اندازه کرده و در فلاسک 100 ملی لیتره دیگر انداخته و مخلوط کردیم .  آین محلول مساوی 0.01  ملی گرام آهن در یک ملی لیتر میباشد. بیوریت را دو مرتبه توسط آب آبکش نموده و آنرا توسط همین محلول پر کردیم .اکنون 25ملی لیتر محلول نا معلوم را توسط پیپت در یکی ازین دوسلندر انداخته و در سلندر دیگر 25ملی لیتر آب انداخته می شود. به هر کدام  از سلندرها 10 قطره ) Sp=1.5 ( HNO₃ را علاوه نموده و 5ملی لیتر محلول NH₄CNS 1%را در آن افزودیم .

هر دو سلندر را که در عقب آن ها یک ورق کاغذ سفید گذاشته و در یک سلندر قبلأ محکم شده مشاهده نمودیم . محلول بیرنگ را که تنها دارای آب و معیار می باشد توسط محلول ستندرد نمک فریک تا وقتی تتریشن کردیم که رنگهای محلول در سلندرها کاملأ با هم مشابه شدند . برای اطمینان حاصل کردن اینکه ازدیاد حجم محلول تیتر شده بالای نتیجه کدام تاثیري نمی کند از یک بیوریت که قبلأ حجم آن یادداشت گردیده است بهمان حجم آب که به محلول ستندرد علاوه شده است به محلول نا معلوم نیز علاوه گردید. رنگها را با هم مقایسه کردیم .برای اطمینان بیشتر و گرفتن نتیجه موثق تر تجربه را با قسمتهای دیگر محلول نا معلوم و آب تکرار کرده و تمام نتایج  حاصل شده از بیوریت را یادداشت کرده و نتیجه را با تیتر محلول فریک که عبارت از  0.1  ملی گرام در یک ملی لیتر است ضرب نموده و مقدار مجموعی Fe³⁺  را در 25ملی لیتر محلول نا معلوم در یافت نمودیم و سپس  مقدارFe³⁺  را در 100 ملی لیتر محلول محاسبه و نتیجه را به ملي گرام افاده کردیم.

 

محاسبه: 

مقدار اب نمونه مذكور مساوي است به 25 ملي ليتر

مقدار مصرف شده محلول ستندرد نمك فريك مذكور مساوي است به 0.3  ملي ليتر

پس مقدار Fe³⁺  در25 ملي ليتر اب نمونه مذكور مساوي است به:

0.3*0.1 = 0.03mg/25ml

مقدار متذكره در 100 ملي ليتر اب نمونه قرار ذيل است:

 

25ml              0.03 mg                         0.03 x 100

100ml               X                       X = ---------------  =  0.12 mg Fe³⁺                                  

                                                                 25

نتيجه :  مقدار اهن در 100 ملي ليتر اب نمونه انصاري مينه -2  مساوي است به 0.12 ملي گرام  

    (0.12mg / 100 ml)

 

11.  تعيين مقدار مس (Cu⁺⁺) در آب نمونه انصاري مينه2 :

محلول ستندرد CuSO₄:   3.927 گرام  CuSO₄*5H₂O  خالص کیمیاوی را در فلاسک یک لیتره در آب مقطر حل کردیم . محلول مذکور را با   5ml  تیزاب گوگرد غلیظ ( Sp=1.84) تیزابی نمودیم تا از هایدرولیز آن جلوگیری نماید بعدآ آنرا توسط آب مقطر الی قسمت نشانی شده فلاسک رقیق ساخته و خوب مخلوط نمودیم . یک ملی لیتر این محلول دارای یک ملی گرام مس می باشد.

تعيين نمودن كلورومتریکی :

11 دانه تستیوب کاملأ مشابه را که دارای ظرفیت 30-25 ملی لیتر باشد گرفته و توسط قلم توش هر کدام را تا حجم 20 ملی لیتر آن نشانی نمودیم .تیوب ها را توسط آب مقطر آبکش کرده و در آن توسط بیوریت و یا پیپت 5ملی لیتره حجم های ذیل محلول ستندرد  CuSO₄  را انداختیم .

 

قیمت های ستندرد محلول فی ملی لیتر

11	10	9	8	7	6	5	4	3	2	1
5.5	5	4.5	4	3.5	3	2.5	2	1.5	1	0.5

 

این محلول ها را که در تیوب ها قرار دارند توسط آب مقطر تا 8-10 ملی لیتر رقیق نموده و تیزاب گوگرد را قطره قطره در آن علاوه کرده و بعدأ آنرا توسط NH₄OH دو نارمله(2N) خنثی ساختیم و در اثنای علاوه کردن آمونیا تیوب را دایمأ تکان داده و 5ملی لیتره محلول 2 نارمله NH₄OH اضافی را به هر کدام تیوپ ها می افزودیم وسپس حجم محلول را توسط آب مقطر تا قسمت نشانی شده تیوب رقیق ساختیم .بعدأ دهن تیوب را توسط سرپوش رابری محکم نموده و خوب تکان دادیم.

 چون سرتیوب بسته است بنأ سکیل کلرومتریک رنگ حود را نظربه مضر بودن امونیا بزودی تغیر داده نمی تواند.

طرزانجام اجرا کار:   محلول نا معلومی که حاوی مس است در یک فلاسک اندازه گیری 100 ملی لیتره انداختیم و حجم آنرا توسط آب مقطر الی قسمت نشانی شده زیاد ساخته و خوب مخلوط نمودیم . 5ملی لیتر این محلول را توسط پیپت(Pipette) به تیوب (11) انتقال دادیم .آنرا توسط محلول امونیم هایدروکساید 2 نارمله تا وقتی تعامل و خنثی نمودیم تا اینکه یک مکدریت دوامدار و دایمی بوجود آمد و مقدار 5ملی لیتر امونیای اضافی را در آن نیز علاوه کردیم و توسط آب مقطر الی قسمت نشانی شده رقیق نموده و مخلوط نمودیم . رنگ محلول را با رنگ های محلول های سکیل ستندرد مقایسه میکردیم و در نتیجه به هر کدام از این سکیل  ستندرد که رنگ آن مشابهت میداشت از روی ان مقدار مس را در حجم عمومی محلول نا معلوم (100 ملی لیتر) محاسبه کردیم. بطور مثال اگر رنگ محلول نا معلوم  به سکیل تیوب ستندرد شماره (8) مقایسه میگردید مقدار مس در محلول نا معلوم مساوی ميشد به:

X= 100*4/5=80mg

5ml      ----------  4                                                               

100ml  ----------  x

 

همچنان اگر رنگ محلول نا معلوم رنگ بین البینی دوسکیل ستندرد متذکره را داشته می بود اوسط مجموعی هر دو تیوب ستندرد مقدار مس محاسبه میگردید.

در صورتیکه رنگ محلول نا معلوم از تمام رنگهای  سکیل ستندرد تاریک تر معلوم می شد { از تیوب (10) هم تاریکتر}. درینصورت تجربه را دوباره با مقدار کم  محلول نا معلوم سر از نو تکرار میکردیم.

 

13.  تعيين كلورين:

 

 

 

 

تحقیق ابهای اشامیدنی حوزه کندهار

بخش عملي

1- روش تحقيق و مواد كار:

اهداف عمده این بخش عملی را موارد ذیل تشکیل میدهید

·        تعین مقدار مواد مهم (pH آب، نیترات(Nitrat, NO₃) ، نیتریت(Nitrit, NO₂) ، سختی دايمي و موقتي آب، آهن(Fe)، مس(Cu)، مګنیریم(Mg) ، کلورین(Cl)، آمونيم(NH₄)، اكسيجن منحل(DO)، جامد مجموعي منحل(TDS)، مکدریت(TU) ، وغیره) در آب های آشاميدني حوزه کندهار

·        تعدادي از پارامترهای مهم فزيکی و کیمیاوی  آب های اشا میدنی حوزه کندهار

·         ارزیابی چګونګی صحی  بودن آب های آشاميدني محلات مذکور با نظر داشت نتایج این تحقیق.

در این بخش تعین مقدار مواد مهم فوق الذکر مورد برسی قرار داده شده است . در حدود امکانات  دست داشته نمونه های آب را از مناطق مختلف این حوزه چون میرویس مینه، چهارسو ، لویه ویاله ، دوهمه انصاری مینه، یخ کاریز ، قشله جدید ، شوراندام ، سرپوزه ، دریای ترنک ، دریای ارغنداب ، دریای ارغیستان وغیره مناطق واز  چاه  های که ذریعه موسسات خیریه حفر ګردیده است سمپل ګیری صورت ګرفته  و نمونه آب در بوتل های (500 ملی لیتره) پلاستکی جمع اوری وبه لابراتور کیمیای آب (بوهنځی ساینس دیپارتمنت کیمیای تحلیلی وتوصیفی پوهنتون کابل) جهت انالیز انتقال ګردید. بوتل های نمونه اولا توسط آب پاک شستشو بعدا توسط آب مقطر آبکش و سپس انرا خشک نمودیم در وقت نمونه ګیری،بوتل را توسط آب نمونه اخذ شده آبکش وبعدا بوتل را از آب پر  مینمودیم . روزانه طبق پروګرام از 1-2 نمونه جهت تعین مقدار به لابراتور کیمیاوی مذکور اجرا کرده ودر آن لابراتور نمونه ها را مورد ازمایش قرار میدادیم. در وخت تجربه از وسایل ذیل استفاده صورت ګرفته است :

 

 سامان مورد ضرورت:

1.      سلندر درجه دار

2.      پورسیلان کاشی  

3.        دیسیکاتور  

4.        داش بوتل 

5.       گیرا 

6.        پنس

7.         سشت آب   

8.        تستیوت   

9.        تستیوت آب دانی

10.   پایه

11.   بیوریت

12.    پیپست  

13.   بالون ژوژه

14.  ایرین مایر

15.   ترازوی حساس

16.  منبع حرارتی  

17. جالی استبیت  

18.   اشپیتول یا قاشق مواد ګیرنده

19.    توربیدی متر  

20.   آب مقطر

21.     آب مورد تجزیه

22.     تیزاب برای شستشوی ظروف

23.   pH  متر

 

 

پارامتر های که ایجاب می نمود در نمونه تازه ګرفته شده و تعین مقدار می ګردید مثلا اکسجن منحل (DO) و pH  از تمام نمونه ها را در اثنا  ګرفتن سمپل توسط آله  pH  متر  ومقدار (DO) توسط کیت مجهر لابراتوری تعین مقدار می ګردید. کیت مذکور برای تحقيق آب نمونه اختصاص یا فته است. کیت مکمل شامل تجزیه لابراتوری آب متشکل از  معیارات ذیل بوده است:

1-  تعین pH  توسط آله ( pH متر)  و همچنان (سکیل  pH)

2-  تعین اکسجن منحل و معيارات آن عبارت اند از:

Reagent No.1

Reagent No.2

دو بوتل    Reagent No.3

Reagent No.4

Reagent No.5

یک آله تیتریشن برای تعین  (DO)

 

3-  معیارات برای تعین  NH₄   امونیم که در کیت مذکور موجود بوده 0 است عبارت اند از:

Reagent No.1     

Reagent No.2      

Reagent No.3      

 

4-  معیارات برای تعین  مقدار ((NO₂  لازم است عبارت انداز:

Reagent No.1     

Reagent No.2      

 

5-  معیارات برای تعین  مقدار ((NO₃  لازم است عبارت انداز:

    (که بعدا باسکل غلظت های ماده مورد تجربه مقایسه می ګردید) Reagent No.1

 

6-  معیارات برای تعین مقدار ((PO₄  لازم است عبارت انداز:

    (که مایع می باشد) Reagent No.1     

        (که جامد می باشد که رنګ بوجود آمده باسکل مذكور مقایسه می ګردید)   Reagent No.2     

 

7-  معیارات که برای تعین  pH  لازم بود عبارت اند از:

 Reagent No. 1         (که در آب علاوه نموده و به سکیل pH  مقایسه می ګردید)

 

8-  مواد مورد ضرورت برای تعین سختی کار بناتی آب مورد تحقیق

 

9-  مواد مورد ضرورت براي تعيين سختي مجموعي آب از چمله Reagent No.2  .

 

10-  همچنان مواد جامد و محلول HNO₃, NH₄OH, NH₄SCN, NH₄Fe(SO₄)₂, H₂SO₄, KMnO₄, KI, K₂S₂O₃, K₂C₂O₄, MnSO₄   و الكل، نشايسته، انديكاتورهاي مختلف.....

 

11-  مواد مورد ضرورت برای تعین سختی مجموعی که در کیت متذکره شامل است و ازان در کار عملی استفاده ګردیده.

مردم شناخت

مردم شناخت

 برای ارزیابی درست شخصیت افراد باید آنرا:

اولاً: بمثابه پروسه ای در حال تحول و رشد مورد مطالعه قرار داد.

 ثانیاً این مطالعه را بر اساس عمل اشخاص، بر اساس جمع آوری

 فاکتهای نمونه وار انجام داد نه بر اساس تصور، اتهام،

 شایعات و یا فاکتهائیکه نمونه وار نیستند. ثالثاً فقط

نظر عمدۀ ما در ارزیابی ها باید انسانی یعنی منظور کمک

 به تجدید تربیت و اصلاح و یا تکامل بیشتر افراد باشد.

ادامه نوشته

د لسم ټولگی د فزيک د درسی مفرداتو او د تعليمی نصاب د مسودی څيړنه

د تحقيقی پروژی موضوع

د لسم ټولگی د فزيک د درسی مفرداتو او د تعليمی نصاب د مسودی څيړنه

څرنگه چي پدي نږديو وختونو کي دنوي تعليمي نصاب په رڼا کي د ښووني او روزني په عالي موسساتو،خصوصا د ښووني او روزني په پوهنڅيوکي دنوي اختصاصي ،مسلکي او عمومي مضمونونو څاي ورکړشويدي ،اود همدي مفرداتو پربنسټ دهر مضمون نوي درسي کتابونه داړوندوپوهانو اوماهرانو له خواتاليف شويدي اوپه نوموړو موسساتوکي عملا دتدريس په پروسه کي گټه ځني اخستل کيږي.

ارزيابي عمومي:...........................

 

ارزيابي اختصاصي:................................

 

ادامه نوشته

څېړنه

د سپېڅلې او ښکلې  ذات په ښکلې نامه

 د ســريــزې پــر ځــاى :  

د څېړني په اړه نظريې:-  1.      د علمي ميتود له تحليل څخه په منظم او دقيق ډول کار اخيستلو ته څېړنه ويل کيږي. (جاب بست)

څېړنه څه شي ده؟(What is Research?)..........................

د څيړني ډولونه Type of the Research :-.............................

ادامه نوشته