تعيين كلورين در آب
. تعيين كلورين
بنا بران تمام نتايج محاسبه شده مربوط به نمونه اب انصاري مينه -2 را در جدول زير جمع بندي مينماييم.
جدول (1) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه انصاري مينه 2
|
موقعيت چاه |
عمق جاه |
pH |
TDS gr |
NH4+ mg/L |
NO3- mg/L |
NO2- mg/L |
PO43-ppm |
مكدريت TU |
|
ناحيه دوم انصاري مينه-2 |
888818 m |
7.2 |
0.034 |
0.0 |
10 |
0.0 |
0.25 |
بسيار كم از 5 |
|
dH |
اكسيجن منحل DO |
سختي مؤقتي |
مس Cu2+ |
آهن Fe3+ mg/100 ml |
كلورين (Cl-) |
جامد مجموعي منحل | |
|
21.4 |
عضوي |
غير عضوي | |||||
|
|
18.66 mg/L |
0.44 mg equiv/L |
|
0.12 |
0.055 |
0.027 gr |
0.007 gr |
ياد داشت: بايد ياد اورشد كه تعين مقدار مواد مهم براي نمونه هاي بعدي مانند نمونه اب انصاري مينه-2 ، همزمان با ديگر نمونه هاي داده شده درلابراتوارمذكور مورد تحقيق وتجربه قرار گرفته است كه براي جلوگيري از طوالت كلام وازدياد حجم اين اثر ازنوشتن طرز انجام كاروعمليه ها براي هر نمونه بگونه تكراري صرف نظر كرده وتنها مقدارهاي دريافت شده را در يك جدول جمع بندي نموديم.
دوم- تحقيق آب نمونه "چهار سوق" شهر كندهار.
مشخصات:
- عمق چاه برمه: m 50
- موقعيت: مركز شهر قديمي شهر كندهار.
- اهميت: از آب اين چاه برمه تنها براي نوشيدن استفاده ميگردد، كه افراد بيش از 10 ماركيت تجارتي و 300 دوكاندار از آن استفاده ميكنند.
جدول (2) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه چهار سوق
|
موقعيت چاه |
عمق چاه |
pH |
TDS gr |
NH4+ mg/L |
NO3- mg/L |
NO2- mg/L |
PO43-ppm |
مكدريت TU |
|
"چهار سوق" شهر كندهار |
m 50 |
7.64 |
0.036 |
0.2 |
75 |
0.025 |
0.25 |
بسيار كم از 5 |
|
dH |
اكسيجن منحل DO |
سختي مؤقتي |
مس Cu2+ |
آهن Fe3+ mg/100 ml |
كلورين (Cl-) |
جامد مجموعي منحل | |
|
عضوي |
غير عضوي | ||||||
|
18 |
20.26 mg/L |
0.30 mg equiv/L |
|
0.40 |
0.366 |
0.034gr |
0.002 gr |
سوم - تحقيق آب نمونه "مير ويس مينه" ناحيه (11)
مشخصات:
- عمق چاه برمه: m 60
- موقعيت: مير ويس مينه متصل سرك عموعي كندهار-- هرات
- اهميت : اين چاه كه توسط يكي از موسسات خيريه حفر گرديده ،تنها براي نوشدن ازان استفاده ميگردد.اين منطقه كه تقريبا 4-5 كيلومتراز مركز شهربطرف غرب موقيت دارد در دامنه تپه ها وسلسله نيمه كوه هاي كهكران قرار داشته وحفرچاه ها دران نسبت سنگي بودن منطقه بسيار مشكل است ،كه حفر بعضي از چاه ها به عمق بيش از 80 متر ميرسد.از اب اين چاه به تعداد بيش از50 فاميل هفت الي نه نفري استفاده ميكنند
جدول (3) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه مير ويس مينه
|
موقعيت چاه |
عمق چاه |
pH |
TDS gr |
NH4+ mg/L |
NO3- mg/L |
NO2- mg/L |
PO43-ppm |
مكدريت TU |
|
مير ويس مينه |
m 60 |
7.14 |
0.096 |
0.2 |
40 |
0.0 |
0.25 |
8.7 |
|
dH |
اكسيجن منحل DO |
سختي مؤقتي |
مس Cu2+ |
آهن Fe3+ mg/100 ml |
كلورين (Cl-) |
جامد مجموعي منحل | |
|
عضوي |
غير عضوي | ||||||
|
82.4 |
21.33 mg/L |
0.40 mg equiv/L |
|
0.40 |
0.076 |
0.088gr |
0.008 gr |
چهارم - تحقيق آب نمونه "يخ كاريز ولسوالي دند"
مشخصات:
- عمق چاه برمه: m 40
- موقعيت : يخ كاريز متصل سرك عموعي شكارپور- ده باغ ولسوالي دند
- اهميت: اين منطقه نسبت پايين بودن از سطح شهر وزراعتي بودن ،زمناك بوده كه اب چاه هاييكه بيش از 10 متر عمق داشته باشد براي نوشيدن صحي مناسب است. از اب اين چاه به تعداد بيش از60 فاميل هفت الي نه نفري استفاده ميكنند.
جدول (4) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه يخ كاريز ولسوالي دند
|
موقعيت چاه |
عمق چاه |
pH |
TDS gr |
NH4+ mg/L |
NO3- mg/L |
NO2- mg/L |
PO43-ppm |
مكدريت TU |
|
يخ كاريز |
m 40 |
7.75 |
0.062 |
0.2 |
50 |
0.025 |
0.5 |
بسيار كم از 5 |
|
dH |
اكسيجن منحل DO |
سختي مؤقتي |
مس Cu2+ |
آهن Fe3+ mg/100 ml |
كلورين (Cl-) |
جامد مجموعي منحل | |
|
عضوي |
غير عضوي | ||||||
|
18.4 |
19.2 mg/L |
0.60 mg equiv/L |
|
0.56 |
1.515 |
0.039 gr |
0.23 gr |
پنجم- تحقيق آب نمونه " ناحيه 9"
مشخصات:
- عمق چاه برمه: m 60
- موقعيت : جاده عمومي، سرك 60 متره متصل عيد گاه
- اهميت: ناحيه نهم شهر كه باصطلاح مردم بنام لوي واله شهرت دارد درشمال شهر موقعيت داشته و توسط كانال لوي وياله از شهر جدا ميگردد وتا كوتل مورچه ادامه دارد، يك منطقه ريگستاني بوده كه عمق بسياري از چاه هاي ان به بيش از 60 الي 80 متر ميرسد اما اب شيرين وخوش مزه دارد. از اب اين چاه به تعداد بيش از70 فاميل پنج الي هفت نفري استفاده ميكنند.
جدول (5) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه ناحيه (9)
|
موقعيت چاه |
عمق چاه |
pH |
TDS gr |
NH4+ mg/L |
NO3- mg/L |
NO2- mg/L |
PO43-ppm |
مكدريت TU |
|
ناحيه 9 |
60 m |
8.22 |
0.059 |
0.2 |
100 |
0.0 |
0.25 |
بسيار كم از 5 |
|
dH |
اكسيجن منحل DO |
سختي مؤقتي |
مس Cu2+ |
آهن Fe3+ mg/100 ml |
كلورين (Cl-) |
جامد مجموعي منحل | |
|
عضوي |
غير عضوي | ||||||
|
7.8 |
18.9 mg/L |
0.20 mg equiv/L |
|
1 |
0.074 |
0.034 gr |
0.025 gr |
ششم- تحقيق آب نمونه " قشله جديد" ناحيه 5
مشخصات:
- عمق چاه برمه: 50 m
- موقعيت : جاده عمومي، كندهار- كابل
- اهميت: اين منطقه داراي زمين هاي هموار،چمنزارونيزاربوده كه دربين دو جاده عمومي ،كندهار-كابل و كندهار- سپين بهولدك قرار دارد.درين منطقه اكثرا كوچي ها مسكن گزين ميشوند.راديوتلويزيون كندهار،تعدادي ازفابريكه هاي كشمش پاكي نيز در مسير اين محل قرار دارند. از اب اين چاه روزانه بيش از200 تن كوچي ها ومردم عبور كننده استفاده ميكنند.
جدول (6) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه ناحيه (5)
|
موقعيت چاه |
عمق چاه |
pH |
TDS gr |
NH4+ mg/L |
NO3- mg/L |
NO2- mg/L |
PO43-ppm |
مكدريت TU |
|
قشله جديد |
50 m |
7.81 |
0.061 |
0.2 |
75 |
0.025 |
0.5 |
بسيار كم از 5 |
|
dH |
اكسيجن منحل DO |
سختي مؤقتي |
مس Cu2+ |
آهن Fe3+ mg/100 ml |
كلورين (Cl-) |
جامد مجموعي منحل | |
|
عضوي |
غير عضوي | ||||||
|
19 |
20 mg/L |
0.28 mg equiv/L |
|
0.8 |
0.115 |
0.50 gr |
0.011 gr |
هفتم- تحقيق آب نمونه " شوراندام" ولسوالي دامان
مشخصات:
- عمق چاه برمه: 50 m
- موقعيت : قريه شوراندام مربوط به ولسوالي دامان.
- اهميت: اين چاه كه در مركز قريه قراردارد درسالهاي خشكسالي به همكاري مردم محل حفرگرديده كه تنها به منظور اب نوشيدني ازان استفاده ميگردد. اب شفاف،خوش مزه اما كمي مايل به شوري دارد نسبت جبه زار و نيزار بودن و شوره زار بودن زمين اين محل،اب چاه هاييكه كمتر از 10 متر عمق حفر گرديده باشند براي نوشيدني چندان قابل استفاده نميبا شند. . از اب اين چاه به تعداد بيش از54 فاميل پنج الي هفت نفري استفاده ميكنند.
جدول (7) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه (شوراندام)
|
موقعيت چاه |
عمق چاه |
pH |
TDS gr |
NH4+ mg/L |
NO3- mg/L |
NO2- mg/L |
PO43-ppm |
مكدريت TU |
|
شوراندام |
50 m |
7.47 |
0.065 |
0.2 |
10 |
0.0 |
1.0 |
بسيار كم از 5 |
|
dH |
اكسيجن منحل DO |
سختي مؤقتي |
مس Cu2+ |
آهن Fe3+ mg/100 ml |
كلورين (Cl-) |
جامد مجموعي منحل | |
|
عضوي |
غير عضوي | ||||||
|
19.9 |
19.7 mg/L |
0.52 mg equiv/L |
|
0.2 |
0.115 |
0.064 gr |
0.001 gr |
هشتم- تحقيق آب نمونه " تور كوتل" ولسوالي تخته پل
مشخصات:
- عمق چاه برمه: 60 m
- موقعيت : قريه تور كوتل
- اهميت: اين قريه كه در مسير جاده عمومي كندهار- سپين بهولدك قرار دارد،درحدود 200 تن نفوس داشته وبيشتر حفر چاه ها درين منطقه بمنظور ابياري زمينهاي زراعتي صورت ميگيردكه بنام (باوري) اكثرا ياد ميگردد. از اب اين چاه به تعداد بيش از30 فاميل پنج الي هفت نفري استفاده ميكنند.
جدول (8) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه (توركوتل)
|
موقعيت چاه |
عمق چاه |
pH |
TDS gr |
NH4+ mg/L |
NO3- mg/L |
NO2- mg/L |
PO43-ppm |
مكدريت TU |
|
تور كوتل |
60 m |
7.88 |
0.106 |
0.2 |
100 |
0.05 |
0.5 |
بسيار كم از 5 |
|
dH |
اكسيجن منحل DO |
سختي مؤقتي |
مس Cu2+ |
آهن Fe3+ mg/100 ml |
كلورين (Cl-) |
جامد مجموعي منحل | |
|
عضوي |
غير عضوي | ||||||
|
36.4 |
21.33 mg/L |
0.32 mg equiv/L |
|
0.8 |
0.074 |
0.098 gr |
0.008 gr |
نهم- تحقيق آب نمونه " سرپوزه محبس"
مشخصات:
- عمق چاه برمه: 45 m
- موقعيت : اين چاه در مسير جاده عمومي كندهار- هرات در بازارك سرپوزه قرار دارد.
- اهميت: تنها براي نو.شيدن اب صحي حفر گرديده است. اين چاه نسبت موجوديت بازارك شلوغ،نزديك بودن تعمير محبس مركزي ولايت ومراجعين وعبور كنندگان زياد، مورد استفاده وسيع مردم قرار داشته وروزانه تقريبا بيش از 300 تن ازين چاه استفاده ميكنند.
جدول (9) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه (سرپوزه، محبس)
|
موقعيت چاه |
عمق چاه |
pH |
TDS gr |
NH4+ mg/L |
NO3- mg/L |
NO2- mg/L |
PO43-ppm |
مكدريت TU |
|
سرپوزه |
45 m |
7.83 |
0.022 |
0.2 |
50 |
0.025 |
0.25 |
بسيار كم از 5 |
|
dH |
اكسيجن منحل DO |
سختي مؤقتي |
مس Cu2+ |
آهن Fe3+ mg/100 ml |
كلورين (Cl-) |
جامد مجموعي منحل | |
|
عضوي |
غير عضوي | ||||||
|
17.2 |
19.2 mg/L |
0.48 mg equiv/L |
|
1.6 |
0.097 |
0.021 gr |
0.001 gr |
دهم- تحقيق آب نمونه " جوي عمومي (لوي وياله)"
مشخصات:
- عمق جوي: 4 m با طول بيش از 50 كيلو متر
- موقعيت : شمال الي شمال شرق و بعداً جنوب الي جنوب غرب شهر كندهار
- اهميت: اين نهر كه قبلاً به نام شاه واله (نهر شاهي) ياد ميگرديد امروز به نام لوي وياله ياد گرديده كه از سربند درياي ارغنداب در ساحه باغ عمومي قريه خواجه ملك مربوط به ولسوالي ارغنداب سرچشمه گرفته، از كوتل فيل كوه عبور نموده و بعد از گذشتن از شمال شهر از طريق كوتل شوراندام از درياي ترنك عبور نموده تمام باغ ها و زمين هاي زراعتي خوشاب را كه در شمال ميدان هواي بين المللي كندهار واقع است آبياري مينمايد. و يك قسمت ديگر آن از شرق ميدان مذكور گذشته به سمت جنوب غرب ادامه يافته و تمام فارم زراعتي دولتي ترنك را كه يكي از مشهور ترين فارم هاي زراعتي حوزه كندهار است، كاملاً زير پوشش آبياري قرار ميدهد. نسبت تيره بودن و گل آلود بودن آب آن در تمام فصول سال ،از آن بحيث آب آشاميدني استفاده نميگردد. هزاران جريب زمين و صدها باغ هاي انگورازان سيراب ميگردند بطور يقين ميتوان گفت كه تمام زمين ها و باغ هاي مربوط به شهر،ميدان هوايي ، دامان و خوشاب كندهار،زيرپوشش آبياري اين نهربزرگ قراردارد . البته قابل ياد آوري استكه قبل ازايجاد اين كانال بزرگ ساحات متذكره از طريق آب كاريزها ي زيرزميني، چشمه ها،و چاه ها آبياري ميگرديده است كه به مشكل ميتوانست آب مورد ضرورت زراعتي را مرفوع سازد.طول عمومي اين كانال از نقطه آغاز تا انجام به بيش از 50 كيلومترميرسد كه در مسير آن ده ها قلف ( جوي هاي فرعي ) جهب آبياري مناطق مختلف از ان جدا گرديده است.
جدول (10) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب جوي عمومي (لوي وياله)
|
موقعيت جوي |
عمق جوي |
pH |
TDS gr |
NH4+ mg/L |
NO3- mg/L |
NO2- mg/L |
PO43-ppm |
مكدريت TU |
|
شمال و شمال شرق شهر |
3 m |
7.6 |
0.011 |
0.2 |
25 |
0.0 |
0.5 |
6.8 |
|
dH |
اكسيجن منحل DO |
سختي مؤقتي |
مس Cu2+ |
آهن Fe3+ mg/100 ml |
كلورين (Cl-) |
جامد مجموعي منحل | |
|
عضوي |
غير عضوي | ||||||
|
10.3 |
21.33 mg/L |
0.28 mg equiv/L |
|
1.4 |
0.201 |
0.007 gr |
0.004 gr |
يازدهم- تحقيق آب نمونه " درياي (ترنك)"
مشخصات:
- طول دريا: با بيش از 150 كيلو متر
- موقعيت : شرق و جنوب غرب شهر كندهار
- اهميت: اين دريا كه ازسربند هاي ولايت زابل سر چشمه ميگيرد بعد از گذشتن از شهرصفاي ولايت كندهارفاصله هاي بين ميدان هوائي وشهركندهاررابه سمت جنوب غربي طي نموده وبالاخره درمربوطات پنجوائي با درياي ارغنداب يكي شده وبالاخره به درياي هلمند سرازيرميگردد.
- اين دريا نيزمانند درياي ارغستان هزاران جريب زميني زراعتي را زيرآبياري قرارميدهد. و برآي نوشيدن نيزمناسب وقابل استفاده است اما با نداشتن سربند دايمي عمومأ درفصل تابستان وخزان بسياركم آب داشته و حتي خشك ميباشد..
جدول (11) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه درياي (ترنك)
|
موقعيت دريا |
طول دريا |
pH |
TDS gr |
NH4+ mg/L |
NO3- mg/L |
NO2- mg/L |
PO43-ppm |
مكدريت TU |
|
شرق و جنوب غرب شهر كندهار |
150 km |
8.3 |
0.094 |
0.0 |
50 |
0.05 |
0.5 |
8.5 |
|
dH |
اكسيجن منحل DO |
سختي مؤقتي |
مس Cu2+ |
آهن Fe3+ mg/100 ml |
كلورين (Cl-) |
جامد مجموعي منحل | |
|
عضوي |
غير عضوي | ||||||
|
20.4 |
20.26 mg/L |
0.38 mg equiv/L |
|
0.4 |
0.228 |
0.038 gr |
0.056 gr |
دوازدهم- تحقيق آب نمونه " درياي (ارغستان)"
مشخصات:
- طول دريا: با بيش از 200 كيلو متر
- موقعيت : جنوب شرق و جنوب غرب شهر كندهار
- اهميت: اين دريا ازمربوطات ولايت هاي غزني و زابل سرچشمه گرفته ازولسوالي ارغستان گذشته، وارد جنوب شرق ميدان هوائي كندهارشده و به سمت جنوب غرب ادامه داشته بالاخره به درياي هلمند سرازيرميگردد كه تقريبأ طول بيش از 200 كيلومتررا درين مسيرطي ميكند. اين دريا داراي اهميت حياتي و زراعتي بسيار بوده كه هزاران جريب زمين زراعتي را تحت پوشش آبياري قرارميدهد. با درنظر داشت فصول سال دربهار عموماًً سيلابي ودر تابستان و خزان كم آب و حتي خشك مياشد با درنظرداشت پارامترهاي تجربه شده در جدول نتايج، آب درياي مذكور براي زراعت كاملاً مناسب است وهمچنان از آب اين دريا، مردمي كه در اطراف مسير آن قرار دارند، برعلاوه زراعت در طي سال هاي متمادي براي نوشيدن نيز استفاده كرده و ميكنند.
جدول (11) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه درياي (ارغستان)
|
موقعيت دريا |
طول دريا |
pH |
TDS gr |
NH4+ mg/L |
NO3- mg/L |
NO2- mg/L |
PO43-ppm |
مكدريت TU |
|
جنوب شرق وجنوب غرب شهر كندهار |
200 km |
8.16 |
0.091 |
0.2 |
25 |
0.025 |
0.25 |
450 |
|
dH |
اكسيجن منحل DO |
سختي مؤقتي |
مس Cu2+ |
آهن Fe3+ mg/100 ml |
كلورين (Cl-) |
جامد مجموعي منحل | |
|
عضوي |
غير عضوي | ||||||
|
12.4 |
19.46 mg/L |
0.44 mg equiv/L |
|
1.6 |
0.237 |
0.023 gr |
0.068 gr |
سيزدهم- تحقيق آب نمونه " درياي (ارغنداب)"
مشخصات:
- طول دريا: با بيش از 150 كيلو متر
- موقعيت : شمال و شمال غرب شهر كندهار
- اهميت: اين دريا كه از سربندهاي زابل و ارزگان سرچشمه گرفته، و در سربند دهله ذخيره ميشود و بعد از سيراب شدن بند مذكور، در مسير حركت خود به طرف غرب، ولسوالي ارغنداب را شمالاً و جنوباً به دو حصه تقسيم ميكند. بعد از طي فاصله الي بيش از 150 كيلو متر ولسوالي هاي ژري، ارغنداب، ميوند بعد از پيوست با شاخه هاي ترنك بالاخره به درياي بزرگ هلمند سرازير ميگردد. درياي مذكور داراي اهميت مهم حياتي و زراعتي بوده كه باغ هاي وسيع انار و انگور بيش از 6 ولسوالي كندهار را آبياري ميكند. چون آب اين دريا از ذخيره آب باران در بند دهله شاولي كوت سرچشمه ميگيرد، نمك هاي معدني كم داشته، مزه شيرين و خصوصيات نرم كيمياوي دارد. بر علاوه آبياري زمين هاي زراعتي و باغ ها، مردمي كه در اطراف مسير آن قرار دارند بحيث آب آشاميدني نيز استفاده ميكنند. تقريباً تمام زمين هاي زراعتي غرب و جنوب كندهار را زير پوشش آبياري خويش قرار ميدهد.اين دريا نسبت داشتن ذخيره دهله درتمام فصول سال از اب جاري سيراب ميباشد.
جدول (11) نتايج بدست آمده از تجارب و تحقيق نمونه آب چاه درياي (ارغنداب)
|
موقعيت دريا |
طول دريا |
pH |
TDS gr |
NH4+ mg/L |
NO3- mg/L |
NO2- mg/L |
PO43-ppm |
مكدريت TU |
|
شمال و شمال غرب شهر |
km 150 |
7.68 |
0.024 |
0.2 |
50 |
0.0 |
0.25 |
6.5 |
|
dH |
اكسيجن منحل DO |
سختي مؤقتي |
مس Cu2+ |
آهن Fe3+ mg/100 ml |
كلورين (Cl-) |
جامد مجموعي منحل | |
|
عضوي |
غير عضوي | ||||||
|
14.6 |
20.53 mg/L |
0.38 mg equiv/L |
|
1.08 |
0.037 |
0.012 gr |
0.012 gr |
مناقشه نتايج
از آنجائيكه تحقيق آب هاي آشاميدني حوزه كندهار يك امر مهم ميباشد و با در نظر دات اهميت كلورايد ، نيتريت، نيترات، pH، سختي و غيره مواد جامد و گازي منحل موجود در آب هاي مناطق ميرويس مينه، انصاري مينه، لوي واله، شوراندام، توركوتل و سه درياي مشهور اين حوزه تحقيق ها و مطالعاتي را انجام داديم. چنانچه براي تحقيق و بررسي اوصاف آب هاي تحت مطالعه ، قبل از همه نورم هاي عددي آب هاي مذكور تحت مطالعه و بررسي قرار گرفت و علاوتاً نتايج بدست آمده با ستندرد هاي بين المللي مقايسه گرديده است.
بطور مثال مقدار ستندرد نيتريت 10mg/L و نيترات 45mg/L ميباشد. همچنان در جدول ذيل مقايسه معيارات كيفي آب صحي در كشورهاي مختلف قرار ذيل نشان داده شده است.
جدول (12) مقايسه معيارات كيفي آب صحي در كشور هاي مختلف.
|
كشور ها |
مكدريت |
pH |
نيتريت(NO2) |
فلورايد |
سختي كاربونيتي |
|
مؤسسه صحي جهان (WHO) |
5 |
8,5-6,5 |
10mg/L |
1.5mg/L |
500mg/L |
|
امريكا |
6 |
|
10mg/L |
|
250mg/L |
|
ممالك اروپايي |
4 |
6,5-9,5 |
50mg/L |
1.5mg/L |
|
|
هند |
5-10 |
6,5-8 |
10mg/L |
0.8mg/L |
75-115 mg/L |
مناقشه نتايج حاصله اين تحقيق با در نظر داشت شاخص هاي مورد نظر حسب زير صورت ميگيرد.
1. مقايسه آب نمونه از نگاه TDS، سختي مؤقتي و سختي عمومي dH
ارقاميكه از نتيجه تحقيق بدست آمده است نشان ميدهد كه در ساحه انصاري مينه 2 و چهار سوق و يخ كاريز عمق چاه نظر به ساحه ميرويس مينه، شوراندام و تور كوتل كمتر بوده و مقدار TDS سه منطقه اول الذكر (TDS = 0.034, 0.036, 0.062) كمتر است نظر به TDSسه منطقه اخير الذكر (TDS = 0.096, 0.065, 0.0106). و اگر سختي مؤقتي شان مقايسه شوند معلوم ميگردد كه تمام مناطق مذكور از نظر سختي آب شان چندان از هم فرق ندارند (ارقام بين 0.55-0.32 قرار دارند) يعني تقريباً معادل هم ميباشند. اما از نظر dH معلوم ميشود كه ميرويس مينه داراي بلند ترين (dH = 82) و چهار سوق داراي كمترين (dH = 18) قيمت را دارا ميباشد.
اين موضوع از مردم محل هنگام كالا شويي و قف كردن صابون بطور شفاهي معلومات گرفته شد كه قف كردن صابون در آب ميرويس مينه خيلي مشكل تر است نظر به قف كردن صابون در آب چهار سوق شهر.
جدول (13) مقايسه آب نمونه از نگاه TDS، سختي مؤقتي و سختي عمومي dH
|
شماره |
مقايسه |
TDS gr |
dH |
سختي مؤقتي mg equiv/L |
|
1 |
انصاري مينه2 |
0.034 |
21.4 |
0.044 |
|
2 |
يخ كاريز |
0.062 |
18.4 |
0.60 |
|
3 |
چهار سوق |
0.036 |
18 |
0.30 |
|
4 |
ميرويس مينه |
0.096 |
82.4 |
0.40 |
|
5 |
شوراندام |
0.065 |
19.9 |
0.052 |
|
6 |
توركوتل |
0.106 |
36.4 |
0.32 |
2. مقايسه نمونه آب ها از نگاه (NO2)، (NO3)، (PO43-)
ارقاميكه به اساس تعين مقدار (NO2)، (NO3)، (PO43-)، در آب نمونه حوزه كندهار بدست آمده است براي واضح ساختن بهتر و بيشتر موضوع آنرا به چهار حصه مختلف حوزه درجه بندي ميكنم:
ارقاميكه به اساس تعين مقدار هاي متذكره در ميرويس مينه در 6 كيلومتري غرب شهر كندهار كه در بيشترين چاه عميق 60 متره بدست آمده است عبارتند از: NO3 = 40, PO4= 0.25, NO2 = 0
در مركز شهر اين ارقام به ترتيبPO4 = 0.25, NO3 = 75, NO2 = 0.025 ميباشد.
در شمال شهر ناحيه 9 كوتل مورچه PO4 = 0.25, NO3 = 100, NO2 = 0.0
قشله جديد، شوراندام ولسوالي دامان و تور كوتل كه 7-15 و 27 كيلو متر بطرف جنوب شرق از شهر فاصله دارند. با داشتن چاه با عمق هاي 50 و 60 متره داراي ارقام زيراند به ترتيب اند: بين ارقام 0.0، 10 و 1.0 شوراندام بين ارقام 0.05، 100 و 0.5 تور كوتل
پس معلوم ميشود كه بزرگ ترين ارقام را مناطق شمال و جنوب شرق شهر از نظر مقدار NO3 را دارا است. اما از نظر PO4 و NO2 تقريباً معادل هم اند.براي فهميدن بيشتر اين مقايسه را در جدول ذيل ثبت مينماييم.
جدول (14) مقايسه نمونه آب ها از نگاه (NO2)، (NO3)، (PO43-)
|
شماره |
مقايسه |
NO2 mg/L |
NO3 mg/L |
PO4 ppm |
|
1 |
چهار سوق |
0.025 |
75 |
0.25 |
|
2 |
ميرويس مينه |
0.0 |
40 |
0.25 |
|
3 |
ناحيه 9 كوتل مورچه |
0.0 |
100 |
0.25 |
|
4 |
قشله جديد |
0.025 |
75 |
0.50 |
|
5 |
شوراندام |
0.0 |
10 |
1.00 |
|
6 |
تور كوتل |
0.05 |
100 |
0.50 |
3. مقايسه آب نمونه دريا ها از نظر اوصاف مهم NO2, NO3, Fe, dH, pH
قراريكه نتايج تجربه لابراتواري نشان ميدهد بطور مجموع اين هر سه دريا از نظر اكثر مواد جامد منحل و خاصيت هاي ديگر آب تقريباً با هم معادل بوده اند، همه شان نرم داراي سختي پائين اند زيرا هر سه دريا ( هر يك درياي ارغستان، ترنك، و ارغنداب) از آب باران و برف سرچشمه ميگيرند. از نظر pH و مقدار NO2 كاملاً با هم مساوي گفته ميشوند اما از نشظر مقدار NO3 دو درياي ارغنداب و ترنك كه نسبتاً جريان آرام دارند با هم مساوي اند(مقدار= 50) ، اما درياي ارغستان كه عموماً تند و سيلابي است مقدار NO3 در آن كمتر است(25). سه درياي مذكور از نظر آهن طوري است كه از هم فرق دارند اما از نظر كلورايد تقريباً با هم معادل اند. براي روشن شدن بهتر موضوع ارقام بدست آمده را در جدول ذيل ثبت ميكنيم.
جدول (15) مقايسه نمونه آب دريا ها از نگاه (NO2)، (NO3)، Fe, dH, pH
|
شماره |
مقايسه |
pH |
dH |
Fe mg/L |
NO2 mg/L |
NO3 mg/L |
|
1 |
ارغستان |
8.16 |
12.4 |
1.6 |
0.025 |
25 |
|
2 |
ترنك |
8.3 |
20.4 |
0.4 |
0.05 |
50 |
|
3 |
ارغنداب |
7.68 |
14.6 |
1.08 |
0.0 |
50 |
4. مقايسه آب چاه هاي مناطق چهارگانه حوزه كندهار از نگاه pH
جدول(16) مقايسه آب چاه هاي مناطق چهارگانه حوزه كندهار از نگاه pH
|
شماره |
مقايسه |
موقيعيت |
pH |
|
1 |
چهار سوق |
مركز شهر |
7.64 |
|
2 |
انصاري مينه 2 |
مركزشهر |
7.20 |
|
3 |
سرپوزه محبس |
غرب شهر |
7.83 |
|
4 |
ميرويس مينه |
غرب شهر |
7.14 |
|
5 |
ناحيه 9 كوتل مورچه |
شمال شهر |
8.22 |
|
6 |
قشله جديد |
شرق شهر |
7.81 |
|
7 |
شوراندام |
جنوب شهر |
7.47 |
|
8 |
تور كوتل |
جنوب شهر |
7.88 |
طوريكه از مقايسه جدول فوق معلوم ميگردد كه ساحه شمال و جنوب شهر نسبت به ديگر مناطق داراي بلند ترين مقدار pH ميباشد. غرب شهر داراي كمترين pH و مركز شهر داراي pH اوسط ميباشد.
5. مقايسه آب هاي آشاميدني حوزه كندهار از نظر مكدريت (TU)
طوريكه ارقام نشان ميدهد اب هاي اكثر مناطق اين حوزه شفاف بوده و داراي مكدريت بسيار كم از 5 (TU < 5) ميباشند. اما مكدريت آب ساحه غربي كمتر از 8.7 (TU < 8.7) و آب جوي عمومي لوي واله كه از درياي ارغنداب سرچشمه گرفته و در تمام فصل سال جاريست داراي TU كمتر از 6.8 ميباشد. آب درياي ترنك داراي TU كمتر از 8.5 ، آب درياي ارغنداب داراي TU كمتر از 6.5 ميباشد. و اما آب درياي ارغستان در وخت نمونه گيري كمي سيلابي بوده است 450 = TU تعيين گرديده است.
جدول (17) مقايسه آب هاي آشاميدني حوزه كندهار از نظر مكدريت (TU)
|
شماره |
مقايسه |
مكدريت |
|
1 |
چهار سوق |
<5 |
|
2 |
انصاري مينه 2 |
<5 |
|
3 |
سرپوزه محبس |
<5 |
|
4 |
ميرويس مينه |
<8.7 |
|
5 |
ناحيه 9 كوتل مورچه |
<5 |
|
6 |
شوراندام |
<5 |
|
7 |
تور كوتل |
<5 |
|
8 |
لوي وياله |
<6.8 |
|
9 |
درياي ترنك |
<8.5 |
|
10 |
درياي ارغنداب |
<6.5 |
|
11 |
درياي ارغستان |
450 |
نتايج تحقيق
بررسي،تجربه و تحقيقي كه از نمونه هاي آب چاها و درياهاي مناطق مختلف حوزه كندهار از نگاه تعين مقدار مواد مهم نيتريت، نيترات، كلورايد، آهن، سختي كاربوناتي و غيره كه در جريان تحقيق لابراتواري طوريكه قبلاً در بخش عملي و همچنان بخش مناقشه نتايج از آن تذكر بعمل آمده ، صورت گرفته است، نشان ميدهد كه اين تحقيق آب حوزه مذكور كاملاً ضروري و لازمي بوده است، زيراكه تا كنون درباره اين موضوع درين حوزه بطور لازم نه در مؤسسات دولتي و نه در مؤسسات غير دولتي، تحقيقاتي صورت نگرفته است. و ما نتايج اين تحقيق را از نظر آب چاه، دريا و آب جوي ترتيب و براي توضيح بهتر و روشنتر موضوع آنرا به جدول ذيل جمع بندي ميكنيم.
جدول (17) نتايج عمومي تحقيق آب هاي آشاميدني حوزه كندهار
|
موقعيت |
عمق |
pH |
NO2 mg/L |
NO3 mg/L |
PO4 ppm |
NH4 mg/L |
Fe++ mg/L |
dH |
سختي مؤقتي |
Cl- |
DO mg/L |
TDS gr |
جامد مجموعي منحل |
مكدريت TU |
Cu++ | |
|
عضوي |
غيرعضوي | |||||||||||||||
|
انصاري مينه |
18m |
7.20 |
0.0 |
10 |
0.25 |
0.0 |
0.20 |
21.4 |
0.44 |
0.055 |
18.66 |
0.034 |
0.027 |
0.007 |
<5 |
|
|
چهار سوق |
50m |
7.64 |
0.025 |
75 |
0.25 |
0.2 |
0.40 |
18.0 |
0.30 |
0.356 |
20.26 |
0.036 |
0.034 |
0.002 |
<5 |
|
|
ميرويس مينه |
60m |
7.14 |
0.0 |
40 |
0.25 |
0.2 |
0.40 |
82.4 |
0.40 |
0.078 |
21.33 |
0.096 |
0.088 |
0.008 |
<8.7 |
|
|
يخ كاريز |
40m |
7.75 |
0.025 |
50 |
0.50 |
0.2 |
0.56 |
18.4 |
0.60 |
1.535 |
19.20 |
0.062 |
0.039 |
0.023 |
<5 |
|
|
كوتل مورچه |
60m |
8.22 |
0.0 |
100 |
0.25 |
0.2 |
1.00 |
7.8 |
0.20 |
0.074 |
18.90 |
0.059 |
0.034 |
0.025 |
<5 |
|
|
قشله جديد |
50m |
7.81 |
0.025 |
75 |
0.50 |
0.2 |
0.80 |
19.0 |
0.28 |
0.115 |
20.00 |
0.061 |
0.500 |
0.011 |
<5 |
|
|
شوراندام |
50m |
7.47 |
0.0 |
10 |
1.00 |
0.2 |
0.20 |
19.9 |
0.52 |
0.115 |
19.70 |
0.065 |
0.064 |
0.001 |
<5 |
|
|
تور كوتل |
60m |
7.88 |
0.05 |
100 |
0.50 |
0.2 |
0.80 |
36.4 |
0.32 |
0.074 |
21.33 |
0.106 |
0.098 |
0.008 |
<5 |
|
|
سرپوزه |
45m |
7.83 |
0.025 |
50 |
0.25 |
0.2 |
1.60 |
17.2 |
0.48 |
0.097 |
19.20 |
0.022 |
0.021 |
0.001 |
<5 |
|
|
لوي وياله |
- |
7.60 |
0.0 |
25 |
0.50 |
0.2 |
1.40 |
10.3 |
0.28 |
0.201 |
21.33 |
0.011 |
0.007 |
0.004 |
<6.8 |
|
|
درياي ترنك |
- |
8.30 |
0.05 |
50 |
0.50 |
0.0 |
0.40 |
20.4 |
0.38 |
0.228 |
20.26 |
0.094 |
0.038 |
0.056 |
<8.5 |
|
|
درياي ارغستان |
- |
8.16 |
0.025 |
25 |
0.25 |
0.2 |
1.60 |
12.4 |
0.44 |
0.237 |
19.46 |
0.091 |
0.023 |
0.068 |
450 |
|
|
درياي ارغنداب |
- |
7.68 |
0.0 |
50 |
0.25 |
0.2 |
1.08 |
14.6 |
0.38 |
0.037 |
20.53 |
0.026 |
0.014 |
0.012 |
<6.5 |
|
پيشنهادات:
با در نظر داشت اينكه آب ماده مهم ، ضروري و حياتي تمام موجودات زنده خصوصاً انسان ها مي باشد، لذا در حفاظت و نگهداشت پاكي و صفائي و صحي بودن آن توجه جدي و لازمي بايد صورت گيرد.
تجمع انسانها در قريه جات خصوصاً شهر ها باعث ميگردد تا بيشترين مقدار آب نوشيدني را بمصرف برسانند، زيرا كه در عصر امروزي پيشرفت سريع علوم و تكنالوژي خود سبب ميگردد كه سهولت هاي زندگي شهري بهتر گرديده و در نتيجه باعث كثافت نفوس شهرها گردد.
اگر گفته شود كه اكثراً مسئول ملوث و كثيف شدن آب در شهر ها به درجه اول خود انسان ها مي باشند، دور از واقعيت نخواهد بود. جاري كردن چاه بدرفت ها، كانال هاي روي زميني و زير زميني، فابريكات مختلف مواد كيمياوي و حتي راديو اكتيفي در رود خانه ها و در نزديك چاه هاي آب آشاميدني، نشانه ديگري است از عدم احساس مسئوليت انسان عصر ماشيني در بدل حفظ و سلامتي آب آشاميدني شهري در صورت عدم درك درست و انساني از اهميت آب، عدم سعي و كوشش در پاك نگهداري آن، باعث ميگردد تا آب مورد استفاده بشري به انواع مواد ضد حيات و صحت انسان و حيوان آلوده گرديده و در نتيجه باعث ايجاد و انتقال امراض ميشود كه باعث ايجاد مشكلات در صحت مردم شهر و حتي اپيديمي هاي خطرناك و كشنده اي ميشود.
متأسفانه كشور عزيز ما در قطار كشورهاي عقب مانده قرار داشته كه %90 مردم آن تعليم و تربيه و سواد لازم ندارند كه اين خود باعث ميگردد تا در پهلوي عدم آگاهي از اكثر مسايل مهم حياتي از مسايل صحي آب آشاميدني نيز بي اطلاع باشند. مسائل اطلاعات جمعي راديو ها و تلويزيون ها بيشتر به تبليغات سوپر بازار هاي تجارتي داخلي و خارجي ميپردارند تا به تبليغات در عرصه هاي صحت آموزش و اخلاق اجتماعي و اين تأسف انگيز است. از طرف ديگر مردم اكثراً نسبت بيسوادي و بعضاً نسبت نداشتن امكانات نميتوانند درينباره به اطلاعات و معلومات ضروري دست يابند. اگر ما بازار ها، سركها، كوچه هاي شهر كندهار را از نظر جويچه ها، كانالها و پتاو ها (آب جوي استاده) عميقاً مطالعه كنيم در ميابيم كه وضع شهر ما ازين مأمول نهايت رقتبار، كثيف و ملوث به همه انواع آلودگي ها ميباشند. تنظيفات شاروالي اصلاً وجود ندارد. تعداد قابل ملاحظه اي از چاه خانگي و حتي حفر برمه ها نزديك چاه هاي بدرفت، جوي بدرفت (لشتي ها) ، مخازن كثافت موجود بوده و حفر گرديده اند. كه بطور يعقين امكان ملوث شدن آب آشاميدني چاه هاي مذكور موجود است.
ملوث شدن آب هاي آشاميدني نواحي چهار گانه شهر قديمي فعلي كندهار كه پر نفوس ترين بخش شهر را تشكيل ميدهد، نهايت امكان پذير است. يقين كه شهروندان ما اكثراً اين نقيصه را حس كرده و مي پذيرند. اما آب هاي آشاميدني، مناطق شهر نو، لوي وياله، انصاري مينه2، ميرويس مينه، كه دور تر از شهر كهنه مي باشند با حفر برمه چاه هاي جديد از نظر صحي خيلي مناسب تر اند. قريه جات كه از آب روان درياها استفاده ميكردند در نتيجه خشكسالي چند سال متواتر اخير به حفر برمه چاه ها و (باوري ها) پرداخته اند كه نسبت به قبل از آب آشاميدني صحي تري برخوردارند.
با در نظر داشت نكات متذكره فوق براي بهتر شدن وضع صحي آب هاي آشاميدني شهر و حوزه كندهار ميخواهم پيشنهاداتي را قرار ذيل تقديم نمايم:
o شاروالي به كمك رياست صحت عامه، اطلاعات و فرهنگ، و معارف ولايت كندهار از طريق وسايل اطلاعات جمعي از قبيل راديو تلويزون، پوستر ها، مجله هاي مخصوص، و صنوف درسي شاگردان، بزبان بسيار ساده و عام فهم، راجع به ارزش اهميت و نگهداري و رول حياتي آب صحي آشاميدني پيوسته تبليغات خويش را ارائه و ادامه دهند.
o در تمام نقاط نواحي چهار گانه شهر قديمي شبكه نلدواني شهري را فعال، بازسازي گرديده و آب پاك آشاميدني را به باشنده گان آن محلات برسانند.
o چاه هائيكه از طرف بعضي مؤسسات به اصطلاح خيريه در نقاط مختلف شهر حفر گرديده، يك تعداد قابل ملاحظه موجود است كه در نزديكي چاه هاي بدرفت حفر گرديده، ويا بعداً نزديكي آن بلند منزلها ساخته شده، بنابر غير صحي بودن آب آنها، بايد اين چاه ها مسدود و پر ساخته شوند تا از آن استفاده نگردند.
o از بلند منزلها كه اكثراً خلاف لوايح و مقررات شاوروالي خود سرانه در نواحي چهارگانه شهر قديمي صورت ميگيرد جداً جلوگيري شود، زيراكه با اعمار اين بلند منزل هاي خود سرانه تمام آب روهاي چاه ها، جويچه ها، پتاو هاي قدمي شهر، همه شان مسدود گرديده است كه باعث ايجاد مشكلات زيادي را خصوصاً در فصول باراني و سيلابي براي شهروندان ايجاد كرده و ميكند. از طرف ديگر چون اكثر اين لند منزل ها غير فني بدرفت هاي زير زميني را ايجاد نموده اند كه راه بيرون رفت نداشته و باعث ملوث شدن آب چاه ها ميگردند.
o بنابر خشك سالي ها سطح آب هاي زير زميني پائين رفته و اكثرا چاه هاي كم عمق قبلي از استفاده باز مانده اس و مردم براي حل مشكل چاه هاي برمه به عمق متوسط استفاده بعمل آورده است و از چاه هاي قبلي بعضاً بحيث چاه هاي بدرفت استفاده مي نمايند كه بنابر اين عمل امكان ملوث شدن آب هاي زير زميني زياد تر متصور است. بناء از طريق وسايل اطلاعات جمعي و پروگرام هاي تبليغي رياست صحت عامه، شاروالي و معارف موضوع بايد مورد دقت قرار گيرد. و در ضمن تهيه چاه هاي بدرفت توسط اشخاص مسلكي طبق مقررات تعين شده صورت گيرد.
o در صورتيكه آب توسط دولچه كشيده ميشود، لازم است كه دست ها را با صابون شسته، آب كشيده شود. زيرا كه اگر كدام مكروب ها به چاه انتقال يابد درينصورت شايد مكروب ها زياتر شوند و به انسان ها ضرر برسانند.
o اگر بعد از باران سطح آب چاه بلند شد، آب اينچنين چاه مشكوك است و بايد نمونه آن مورد آزمايش قرار گيرد زيرا امكان دارد تا درين چاه آب باران نفوذ كرده باشد.
o موقعيت چاه آب آشاميدني بايد اقلاً 15-20 متر دور از بدرفت، چاه بدرفت و يا جويچه بدرفت باشد و سرپوش چاه ها بايد محكم باشد.
o رياست آبرساني آب و برق بكمك شاروالي بايد لابراتوار هاي كيمياوي آب كه به وسايل جديد تجزيه و معيارات مربوطه آن، مجهز باشند ايجاد نمايد.
o نمونه آب چاه بايد در وقت ضرورت از نگاه باكتريو لوژي و تعيين نايتريت ها معاينه گردد تا از انتشار باكتري ها و ملوث شدن آن با فضلات حيواني اطمينان اطمينان حاصل گردد.
مآخذ (References)
نام كتاب مؤلف سال چاپ
1. كيمياي عمومي (1) پوهاند دوكتور محمد ظفر "همكار " 1367
و عبدالله "مستمندي "
2. شيمي عمومي (جلد اول) مـستـر تـون، اســــــلاونـيـسكي 1368
ترجمۀ از منصور "كيانپورزاده"
3. آب هاي زير زميني تـــرومـــب فـــيـــلـــكـــس 1381
ترجمۀ از حقيقت " رضا "
4. اصول تصفيه آب مـــحـــمـــد چـــالـــكـــش 1381
5. كيمياي تحليلي مقداري پوهاند دوكتور محمد ظفر "همكار" 1372
6. كيمياي تحليلي توصيفي پوهاند دوكتور محمد ظفر "همكار" 1364
بنام پروردگار عالمیان