تحقيق نمونه اب محلات مختلف حوزه كندهار

 

 

اول-  تحقيق آب نمونه "انصار مينه 2" مربوط ناحيه دوم شهر كندهار.

مشخصات:

-         عمق چاه برمه: 18m   

-         موقعيت: سرك اول ديچكني، متصل سرك عمومي ده باغ دند.

-         اهميت: از آب اين چاه برمه تنها براي نوشيدن استفاده ميگردد، كه بيش از 30 فاميل از آن استفاده ميكنند.

 

اهداف:

1.  تعيين pH :

pH محيط آب نمونه را توسط pH متر كه در دسترس ما قرار داشت، تعيين گرديد. طوريكه اولاً pH متر را به صفر عيار ساخته و بعداً داخل آب نموديم، عددي كه توسط آله مذكور ظاهر ميگرديد، يادداشت مينموديم و اين عبارت از همان عدديست كه pH  محيط همان آب نمونه و يا محلول را نشان ميدهد. كه در نتيجه  pH = 7.2     (از آب نمونه)  بدست آمد.

 

2.  تعيين مقدار جامد مجموعي منحل (TDS):

مجموع مواد جامد منحل عبارت  از مجموع غلظت همه آيون هاي موجود در آب ميباشد. اگر غلظت آيون ها بر حسب معادل كاربناتي باشند، غلظت آيون هاي مختلف را ميتوان با هم جمع كرد و مجموع را با TDS بيان كرد.  TDS  آب هاي مختلف بر حسب ppm  قرار ذيل است:

آب دريا (TDS = 40000)،     آبهاي شور(TDS = 10000)،     مطلوب آشاميدني(TDS = 500)،        مطلوب صنعتي(TDS = 100)،     مجاز آشاميدني(TDS = 1000).

در تحقيق آب نمونه مذكور مقدار جامد مجموعي منحل قرار عمليه ذيل بدست آمد:

طرز انجام كار:

o       مقدار 50 ملي ليتر آب مورد تجربه را در يك پورسيلان كاشي (كه قبلاً خشك وزن شده است.) انداخته و آنرا تبخير مينماييم.

o       بعد از تبخير پرسيلان را دوباره وزن ميكنيم. در اثر دوباره وزن كردن، وزن جامد مجموعي منحل  دريافت ميگردد.(مواد جامد عضوي و غير عضوي)

o       عمليه تكليس (قوغ كردن) دوباره پرسيلان را براي نيم ساعت حرارت ميدهيم تا مواد عضوي آن سوخته و ماده غير عضوي آن باقي ميماند

o       پرسيلان را بعد از تكلسيس در ديسيكاتور قرار داده تا سرد شود و بعد از سرد شدن آنرا باز ديگر وزن ميكنيم، كه درين صورت وزن ماده جامد غير عضوي بدست ميآيد.

يعني                  وزن پرسيلان خشك   =   86.579 گرام

وزن پرسيلان بعد از تبخير   =   86.613 گرام

وزن جامد غير عضوي بعد از وزن كردن دوباره پرسيلان   =   0.007 گرام

بنا برآن              مقدار جامد مجموعي منحل   86.613 – 86.579 = 0.034 gr

مقدار جامد عضوي 0.034 – 0.007 = 0.007 gr          

 

3.  تعيين مقدار امونيم (NH4+):

براي اين منظور از معيار نسلير استفاده كرديم، طوريكه چند قطره محلول مذكور را در 5ml آب نمونه انداختيم بعد از هفت دقيقه انتظار آنرا با سكيل رنگ ها(Colour Scale) مقايسه نموديم كه در نتيجه مقدار (0.0) امونيم با سكيل مذكو ر (Colour Scale) مطابقت كرد.

كه در نتيجه:

مقدار امونيم در آب نمونه = mg/L  0.0


4.  تعيين مقدارنيترات ( -Nitrat, NO3 -):

براي اين منظور عمليه را بطريق ذيل انجام داديم:

طرز انجام كار:   اولاً در يك تستيوب كه با آب مقطر شستشو گرديده است به اندازه 5ml  آب نمونه را گرفته و بالاي آن معرف Reagent-1   را (Nitrat-Test) به اندازه يك قاشق ميكرو (MicroSpoon) كه داخل بوتل مذكور وجود داشت، بالاي آب مورد تحقيق انداخته و آنرا شور داده، و رنگ آن معلوم ميگردد. كه در اثر رنگ دريافت شده رنگ آن با رنگ معياريكه قبلاً تعيين گرديده، تطبيق مينماييم. كه در نتيجه نمونه آب متذكره با مقدار 10mg/L    نيترات در آب مذكور مطابقت داشت. بدينترتيب مقدار ماده غير عضوي مذكور در آب نمونه تعين گرديد ( 10 mg/L ).

o   First of all we Filled tubes with 5ml water Sample.

o   Then added 5 drops of Reagent-1 to inner tube and mixed.

o   After that we added 1 level microspoon Reagent-2 to inner tube.

o   We Shaked inner tube.

o   We Stayed 1 minute and after that compared with the colour scale.

 

 

5.  تعيين مقدارنيتريت ( -Nitrite, NO2):

براي اين منظور عمليه را بطريق ذيل انجام داديم:

طرز انجام كار:   اولاً در يك تستيوب كه با آب مقطر شستشو گرديده است به اندازه 5ml  آب نمونه را گرفته و بالاي آن معرف Reagent-2   را (Nitrite-Test) به اندازه يك قاشق ميكرو (microspoon) كه داخل بوتل مذكور وجود داشت، بالاي آب مورد تحقيق انداخته و آنرا شور داده، و رنگ آن معلوم ميگردد. كه در اثر رنگ دريافت شده رنگ آن با رنگ معياريكه قبلاً تعيين گرديده، تطبيق مينماييم. كه در نتيجه نمونه آب متذكره با مقدار 0.0 mg/L    نيترات در آب مذكور مطابقت داشت. بدينترتيب مقدار ماده غير عضوي مذكور در آب نمونه تعين گرديد ( 0.0 mg/L ).

o   First of all we Filled tubes with 5ml water Sample.

o   Then added 5 drops of Reagent-2 to inner tube and mixed.

o   After that we added 1 level microspoon Reagent-2 to inner tube.

o   We Shaked inner tube.

o   We Stayed 1 minute and after that compared with the colour scale.

 

 

6. تعيين مقدار فاسفيت (-3PO4)  به [ mg/L (ppm)  PO43-]  :

مقدار 5ml اب نمونه را در تستيوب انداخته بعداً 5 قطره محلول Reagent-1   را بالاي آن علاوه كرديم، بعداً يك قاشق microspoon   از Reagent-2  را بالاي آن علاوه نموديم ،  بعد از دو دقيقه انتظار رنگ آنرا مقايسه كرديم ، كه در نتيجه به عدد 0.25  مطابقت نمود،  يعني در نمونه آب متذكره مقدار[0.25 mg/L(ppm)  PO4-3 ]    موجود بوده است.

 

 

7.  تعيين مكدريت (غير شفافيت) (Turbidity):

براي تعيين مكدريت اولاً آب نمونه دست داشته را در آله توربيد يمتر علاوه مينماييم تا زمانيكه، حلقه سياه نشاني شده كه در قاعده توربيد يمتر موجود است، اشكار گردد. زمانيكه به آخرين قطره، حلقه معلوم نگرديد ارقام را كه در توربيد يمتر درج است يادداشت مينماييم. بدينترتيب ميتوانيم از روي همين ارقام مكدريت آب نمونه را دريافت كنيم.  مثلاً  آب نمونه متذكره فوق بسيار كمتر از 5 TU    نشان داد.


8.  تعيين سختي مجموعي(dH) :

براي اين منظور مقدار 5ml آب نمونه را گرفته توسط كيت مكمل كه براي تجزيه آب در دسترس قرار داشت سختي مجموعي آب نمونه تعيين ميگرديد. يعني در قدم اول 5 ml   اب نمونه را گرفته بالاي آن عمليه تتريشن را انجام داده كه درينصورت مقدار Reagent   مصرف شده وdH    نشاني ميگردد. بطور مثال در 5 ml  نمونه آب انصاري مينه 2  4 ml/mol    Reagent   مصرف شده كه dH  آن مطابقت ميكرد به 21.4

 

9.  تعيين اكسيجن منحل (Dissolved Oxygen) (DO):

اوكيجن منحل به سرعت در تيوب ها و بايلر ها باعث ايجاد حفره ها و تخريبات ميگردد. بنا بر آن تعين آن يكي از وظايف مهم كساني اند كه در مورد تجزيه و تحقيق آب هاي آشاميدني، خصوصاً شبكه هاي شهري و آبرساني و كار دارند.

جمع آوري نمونه:  در اثناء گرفتن و جمع كردن نمونه از نل ها ابتدأ شير دهن را باز نموده و بآن توسط نل رابري وصل كنيد. بايد تمام آب كه از شير دهن جاري است به داخل بوتل نمونه آب لبريز گرديده و حداقل ده دقيقه به اندازه 1-2 ليتر آب در هر دقيقه از بوتل مذكور بيرون بريزد. دفعتاً سر بوتل را محكم نموده و كوشش كنيد كه حتي يك پوقانه هوا هم در آن موجود نباشد. در صورتيكه نمونه گرم باشد، بايد در هواي اتاق سرد ساخته شود.

طرز انجام كار (Procedure):

آب نمونه را تا لبريز شدن فلاسك علاوه كرديم تا O2 هواي موجود در داخل بوتل خارج گردد. بعداً توسط تيزاب گوگرد غليظ (H2SO4) محلول مذكور را تيزابي ساختيم و بعداً پتاشيم پرمنگنات 0.2 N را علاوه كرديم و بوتل را خوب تكان داديم.

براي اينكه رنگ آن ثابت بماند براي مدت 20 دقيقه مانديم. بعد آز آن توسط پتاشيم اكسالات 2.17 N   مقدار اضافي پرمنگنات محلول را از بين برديم.

  • در بوتل هاي نمونه آب تمام معيارات را توسط پيپت (Pipette) كه در محلول نمونه داخل كرده شده، علاوه كرده و سر بوتل  را محكم كنيد. ابتدأ NO2- ، S-2 ، SO3-2   مواد عضوي و مركبات فيروس (Fe+2) را اكسيديشن كرده و 0.7 ml   تيزاب گوگرد غليظ  و 1ml   محلول پتاسيم پرمنگنات (كه داراي 0.2 N  و مساوي به 6.32 گرام في ليتر است.) را به آن علاوه نماييد. سر بوتل را بسته نموده و آنرا تكان داده و معكوس نماييد تا مخلوط گردد (چندين بار). در صورتيكه يكمقدار اضافي  KMnO4 در آن بمشاهده نرسد بعد از بيست دقيقه دوباره با آن 1 ml   محلولKMnO4    بيافزائيد. اگر هنوز اين مقدار كافي نبود يكمقدار ديگر را باز هم علاوه كنيد. البته استعمال محلول غليظ تر از آن نيز مجاز است. بعد از آنكه رنگ پوتاشيم پرمنگنات براي بيست دقيقه باقي ماند، مقدار اضافي آنرا توسط تقريباً  2.17 N محلول پتاشيم اكسالات از بين ببريد. پتاسيم اكسالات را از حل نمودن 20 گرام پتاسيم اكسالات خالص كيمياوي (K2C2 * H2O) در آب تهيه نموده و بعد از حل مكمل آن حجم آنرا به يك ليتر برسانيد.
  • قدم بعدي آن عبارت از جذب سريع اوكسيجن منحل توسط Mn(OH)2   ميباشد. براي اين مطلب محلول فلتر شده MnO4   كه داراي 480 گرام (MnSO4 * 4H2O) و يا 400 گرام (MnSO4 * 2H2O) كه در يك ليتر است تهيه گردد. همچنان محلول پتاشيم آيودايد(KI) الكالي شده را توسط حل نمودن 700 گرام KOH   و 150 گرام پتاشيم آيودايد بعد از سرد كردن و رقيق شدن در يك ليتر آب حل كنيد. يك ملي ليتر محلول MnSO4 و 5 ملي ليتر محلول KI   الكالي شده را به نمونه مورد تحقيق علاوه نموده و خوب مخلوط كنيد. منگانوس هايدرواكسايد رسوب نموده و بعد از زماني تة نشين ميگردد. بعد از آنكه رسوب تة نشين شد 1 ml    تيزاب غليظ گوگرد را بآن افزوده و با دادن تكان ها مخلوط نماييد.

اكسيجن منحل ،  آيودين را از پوتاشيم آيودايد آزاد مي سازد. بعد از علاوه نمودن تبزاب سر بوتل را محكم ساخته كه درين مرحله  تغيرات بعدي صورت نميگيرد. و بقيه تجربه را ميتوان بعد از چند ساعت در لابراتوار انجام داد.

200 ml محلول حاوي بوتل را به يك فلاسك مخروطي 500ml  ملي ليتره  انتقال داده و توسط     0.025 N   محلول سوديم تيو سلفيت تيتريشن نموديم. 0.5 ml   محلول % 0.5  نشايسته را بعد ازآنكه رنگ آيودين تقريباً به حال زايل شدن باشد، علاوه كرديم و بعداً عمليه تيتريشن را الي ناپديد شدن  رنگ آبي ادامه داديم.

                                                                            106

ml  Na2S2O3  × N  Na2S2O3  × 0.008  ×                                  =  ppm DO (1-9-1)

                                                 حجم نمونه بر ملي ليتر

 

 

با استفاده از 0.025 N  محلو ل سوديم تيو سلفيت و تيتريشن 200 ml   محلول نمونه خواهيم داشت.

1ml Na2S2O3 = 1ppm(Per Part million مقدار حصه هاي اكسيجن منحل در يك مليون حصه آن) (DO)

 

                        ml Na2S2O3  × N Na2S2O3 × 8000

DO2/L  =                                                                         =  mg/L DO2         (1-9-2)

حجم نمونه بر ملي ليتر

محاسبه:

مقدار اكسيجن منحل در آب نمونه مذكور قرار ذيل محاسبه ميگردد.

-         بخاطر بيرنگ شدن KMnO4  از K2C2O4  استفاده شد و 10 ml مصرف گرديد.

-         بخاطر زايل كردن رنگ آيودين در تيتريشن توسط سوديم تيو سلفيت (Na2S2O3 ) به اندازه 7ml Na2S2O3   مصرف شد و محلو ل بيرنگ گرديد.

ml Na2S2O3  = 7                                                                                            داريم كه:

N Na2S2O3   = 0.025

حجم نمونه آب مورد تحقيق مذكور  = 75ml

اكنون قيمت هاي دريافت شده را به يكي از فارمول هاي فوق وضع كرده، محاسبه ميكنيم.

 

                106

7ml  × 0.025 N  × 0.008 ×                                   =  18.66 mg/L DO2

                                                  75ml          

 

اگر از طريق فارمول(1-9-2) قيمت هاي داده شده را محاسبه كنيم عين قيمت فوق (18.66 mg/L) بدست مي آيد. يعني

 

7ml  × 0.025 N × 8000

DO2/L  =                                                         =  18.66 mg/L DO2

75ml

 

10. تعيين سختي موقتي:

براي اين مقصد از آب مورد تجربه يك حجم معين در مجاورت انديكاتور ميتايل اورنج با تيزاب نمك براي تشكيل تعامل ذيل تيتريشن ميگردد.

Ca(HCO3)2 + 2HCl               CaCl2 + 2H2O + CO2           (1-10-1)

Mg(HCO3)2 + 2HCl              MgCl2 + 2H2O + CO2

طرز انجام كار (Procedure):

توسط يك پيپت 50  ملي ليتره به اندازه 100 يا 200 ملي ليتر از آب نمونه مورد تجربه در بين يك    ايرلن ماير 250-300 ملي ليتره گرفته شده، بعد از علاوه كردن 4-3 قطره انديكاتور ميتايل اورنج با يك محلول عيار شده تيزاب نمك تا وقتيكه رنگ مخلوط از زردي به سطخي تبديل شود تيتريشن صور ميگيرفت. سپس عين عمليه براي عمان يك مقدار 2 يا 3 مرتبه ديگر تكرار ميگرديد كه اوسط مقدار مصرف شده تيزاب در محاسبه مدار اعتبار گرديده است.

بطور مثال آله تيتريشن 50 ملي ليتره موجود بود كه ما انديكاتور ميتايل اورنج را بالاي هر كدام از 25 ملي ليتر آب نمونه انداخته، و آنرا تيتريشن كرديم.

ذريعه محلول 0.1N HCl ادامه داديم تا زمانيكه رنگ آن از زردي به سرخي تبديل شد (تيزاب انداخته و شور داديم) كه در نتيجه 1.5 ملي ليتر تيزاب HCl مصرف شد و رنگ آن به گلابي تبديل شد.

كه براي آب نمونه مذكور 1.1 ملي ليتر تيزاب 0.1N HCl مصرف شد.


محاسبه:

ما در تيتريشن از آب مورد تحقيق هر دفعه 25 ملي ليتر  گرفته و عمليه سه مرتبه تكرار گرديد و اوسط مقدار مصرف شده تيزاب نمك 1.1 ملي ليتر بوده و مقدار آن 0.1N مي باشد.

معلومات بالا در تيتريشن 25 ملي ليتر آب مورد معاينه مساوي است با :

 

        1000 × 0.1

X =                      =  4ml

               25

 


25 ml      ----------   0.1 N

1000 ml  ----------      X

 

پس:  1.1 * 4 = 4.4 ml تيزاب ضرورت است.

 از جانب ديگر 25 ملي ليتر از محلول تيزاب نمك محتوي 0.1 – معادل – گرام –HCl بوده البته كه در يك ملي ليتر آن 0.1 معادل ملي گرام HCl موجود است. يعني براي تيتريشن Mg(HCO3)2  و Ca(HCO3)2  موجود در 25 ملي ليتر آب نمونه به  0.1x 4.4=0.44  معادل ملي گرام HCl ضرورت است.

مقدار مذكور مطابقت به تعداد مجموعي – معادل – ملي گرام نمك هاي كلسيم و مگنيزيم در في ليتر مينمايد. بدينترتيب در آب مورد بحث سختي كاربونيت عبارت مي باشد از:

(mg. eguiv/L) ملي گرام در في ليتر  - معادل   0.1x 4.4 = 0.44

 

 

 

12.  تعين مقدار اهن (Fe2+)

 محلول ستندرد نمک فریک: مقدار 0.866 گرام  NH4Fe(SO4)2.12H2O خالص کیمیاوی را در آب مقطر حل نموده و با 5ملی لیتر تیزاب گوگرد (  H2SO4 ) غلیظ (  Sp=1.84   ) تیزابی ساختیم بعدأ محلول را توسط آب مقطر تا یک لیتر رقیق نمودیم .این محلول دارای0.1 ملی گرام آهن دریک ملی لیتر میباشد.

تعین آهن به میتود تتریشن کلرومتریکی :  محلول نا معلوم نمک فریک را که حاوی 0.04ـ تا0.02 ملی گرام Fe3+ است در فلاسک 100 ملی لیتره ریخته و آنرا تا قسمت نشانی شده فلاسک توسط آب مقطر نموده و خوب مخلوط کردیم .

10 ملی لیتر این محلول ستندرد متذکره را به احتیاط توسط `پيپت ( pipette  ) اندازه کرده و در فلاسک 100 ملی لیتره دیگر انداخته و مخلوط کردیم .  آین محلول مساوی 0.01  ملی گرام آهن در یک ملی لیتر میباشد. بیوریت را دو مرتبه توسط آب آبکش نموده و آنرا توسط همین محلول پر کردیم .اکنون 25ملی لیتر محلول نا معلوم را توسط پیپت در یکی ازین دوسلندر انداخته و در سلندر دیگر 25ملی لیتر آب انداخته می شود. به هر کدام  از سلندرها 10 قطره ) Sp=1.5 ( HNO3 را علاوه نموده و 5ملی لیتر محلول NH4CNS 1%را در آن افزودیم .

هر دو سلندر را که در عقب آن ها یک ورق کاغذ سفید گذاشته و در یک سلندر قبلأ محکم شده مشاهده نمودیم . محلول بیرنگ را که تنها دارای آب و معیار می باشد توسط محلول ستندرد نمک فریک تا وقتی تتریشن کردیم که رنگهای محلول در سلندرها کاملأ با هم مشابه شدند . برای اطمینان حاصل کردن اینکه ازدیاد حجم محلول تیتر شده بالای نتیجه کدام تاثیري نمی کند از یک بیوریت که قبلأ حجم آن یادداشت گردیده است بهمان حجم آب که به محلول ستندرد علاوه شده است به محلول نا معلوم نیز علاوه گردید. رنگها را با هم مقایسه کردیم .برای اطمینان بیشتر و گرفتن نتیجه موثق تر تجربه را با قسمتهای دیگر محلول نا معلوم و آب تکرار کرده و تمام نتایج  حاصل شده از بیوریت را یادداشت کرده و نتیجه را با تیتر محلول فریک که عبارت از  0.1  ملی گرام در یک ملی لیتر است ضرب نموده و مقدار مجموعی Fe3+  را در 25ملی لیتر محلول نا معلوم در یافت نمودیم و سپس  مقدارFe3+  را در 100 ملی لیتر محلول محاسبه و نتیجه را به ملي گرام افاده کردیم.

 

محاسبه: 

مقدار اب نمونه مذكور مساوي است به 25 ملي ليتر

مقدار مصرف شده محلول ستندرد نمك فريك مذكور مساوي است به 0.3  ملي ليتر

پس مقدار Fe3+  در25 ملي ليتر اب نمونه مذكور مساوي است به:

0.3*0.1 = 0.03mg/25ml

مقدار متذكره در 100 ملي ليتر اب نمونه قرار ذيل است:

 

25ml              0.03 mg                         0.03 x 100

100ml               X                       X = ---------------  =  0.12 mg Fe3+                                  

                                                                 25

نتيجه :  مقدار اهن در 100 ملي ليتر اب نمونه انصاري مينه -2  مساوي است به 0.12 ملي گرام  

    (0.12mg / 100 ml)

 

11.  تعيين مقدار مس (Cu++) در آب نمونه انصاري مينه2 :

محلول ستندرد CuSO4:   3.927 گرام  CuSO4*5H2O  خالص کیمیاوی را در فلاسک یک لیتره در آب مقطر حل کردیم . محلول مذکور را با   5ml  تیزاب گوگرد غلیظ ( Sp=1.84) تیزابی نمودیم تا از هایدرولیز آن جلوگیری نماید بعدآ آنرا توسط آب مقطر الی قسمت نشانی شده فلاسک رقیق ساخته و خوب مخلوط نمودیم . یک ملی لیتر این محلول دارای یک ملی گرام مس می باشد.

تعيين نمودن كلورومتریکی :

11 دانه تستیوب کاملأ مشابه را که دارای ظرفیت 30-25 ملی لیتر باشد گرفته و توسط قلم توش هر کدام را تا حجم 20 ملی لیتر آن نشانی نمودیم .تیوب ها را توسط آب مقطر آبکش کرده و در آن توسط بیوریت و یا پیپت 5ملی لیتره حجم های ذیل محلول ستندرد  CuSO4  را انداختیم .

 

قیمت های ستندرد محلول فی ملی لیتر

11

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

5.5

5

4.5

4

3.5

3

2.5

2

1.5

1

0.5

 

این محلول ها را که در تیوب ها قرار دارند توسط آب مقطر تا 8-10 ملی لیتر رقیق نموده و تیزاب گوگرد را قطره قطره در آن علاوه کرده و بعدأ آنرا توسط NH4OH دو نارمله(2N) خنثی ساختیم و در اثنای علاوه کردن آمونیا تیوب را دایمأ تکان داده و 5ملی لیتره محلول 2 نارمله NH4OH اضافی را به هر کدام تیوپ ها می افزودیم وسپس حجم محلول را توسط آب مقطر تا قسمت نشانی شده تیوب رقیق ساختیم .بعدأ دهن تیوب را توسط سرپوش رابری محکم نموده و خوب تکان دادیم.

 چون سرتیوب بسته است بنأ سکیل کلرومتریک رنگ حود را نظربه مضر بودن امونیا بزودی تغیر داده نمی تواند.

طرزانجام اجرا کار محلول نا معلومی که حاوی مس است در یک فلاسک اندازه گیری 100 ملی لیتره انداختیم و حجم آنرا توسط آب مقطر الی قسمت نشانی شده زیاد ساخته و خوب مخلوط نمودیم . 5ملی لیتر این محلول را توسط پیپت(Pipette) به تیوب (11) انتقال دادیم .آنرا توسط محلول امونیم هایدروکساید 2 نارمله تا وقتی تعامل و خنثی نمودیم تا اینکه یک مکدریت دوامدار و دایمی بوجود آمد و مقدار 5ملی لیتر امونیای اضافی را در آن نیز علاوه کردیم و توسط آب مقطر الی قسمت نشانی شده رقیق نموده و مخلوط نمودیم . رنگ محلول را با رنگ های محلول های سکیل ستندرد مقایسه میکردیم و در نتیجه به هر کدام از این سکیل  ستندرد که رنگ آن مشابهت میداشت از روی ان مقدار مس را در حجم عمومی محلول نا معلوم (100 ملی لیتر) محاسبه کردیم. بطور مثال اگر رنگ محلول نا معلوم  به سکیل تیوب ستندرد شماره (8) مقایسه میگردید مقدار مس در محلول نا معلوم مساوی ميشد به:

X= 100*4/5=80mg

5ml      ----------  4                                                               

100ml  ----------  x

 

همچنان اگر رنگ محلول نا معلوم رنگ بین البینی دوسکیل ستندرد متذکره را داشته می بود اوسط مجموعی هر دو تیوب ستندرد مقدار مس محاسبه میگردید.

در صورتیکه رنگ محلول نا معلوم از تمام رنگهای  سکیل ستندرد تاریک تر معلوم می شد { از تیوب (10) هم تاریکتر}. درینصورت تجربه را دوباره با مقدار کم  محلول نا معلوم سر از نو تکرار میکردیم.

 

13.  تعيين كلورين: